تحلیلی بر تاثیر شیوه های فعال حمل ونقل بر سلامت عمومی و دلالت های آن در سیاست گذاری نظام سلامت ایران

هدف و زمینه: رشد فزاینده چاقی و اضافه وزن در ایران، یک چالش مهم سلامت عمومی و پایداری اجتماعی است که نه تنها تهدیدی برای سلامت فردی و افزایش هزینه های درمانی است، بلکه با کاهش کیفیت محیط زیست شهری و افزایش مصرف سوخت های فسیلی نیز ارتباط مستقیم دارد. در ایران بیش از ۷۰ درصد جمعیت دچار اضافه وزن یا چاقی و بیش از ۸۰ درصد افراد کم تحرک هستند. یکی از عوامل مهم وضعیت فعلی، تغییر الگوی حمل ونقل روزانه و اتکای بیش از حد به وسایل نقلیه شخصی است که باعث کاهش فعالیت بدنی، افزایش آلودگی هوا، ترافیک و مصرف انرژی می شود. روش کار: با استناد به مطالعات پیشین، تاثیر الگوی حمل و نقل روزانه بعنوان یکی از ابعاد سبک زندگی و بر سلامت فرد و جامعه بررسی شد. سپس، ضمن معرفی ذی نفعان و اسناد بالادستی در ایران، راهبردهایی برای ارتقای سلامت عمومی،کاهش اثرات زیست محیطی و سیاست گذاری برای توسعه پایدار پیشنهاد شد. یافته ها: تجربیات جهانی نشان داد توسعه شیوه های حمل ونقل فعال علاوه بر بهبود سلامت عمومی، به کاهش انتشار آلاینده ها و تحقق حکمرانی سبز شهری کمک می کند. در ایران اگرچه در منابع مختلف و اسناد منتشر شده، برای افزایش تحرک روزانه راهکارهای مختلفی توصیه شده است، از فرصت و ظرفیت حمل و نقل شهری برای انجام فعالیت های مختلف روزانه و افزایش تحرک برای ارتقای سلامت فردی و جامعه بخصوص از سوی سیاست گذاران حوزه سلامت تقریبا غفلت شده یا توجه جدی نشده است. نتیجه گیری: در ایران، از نقش برنامه ریزی و طراحی شهری و الگوی حمل ونقل روزانه بر سلامت عمومی و کیفیت زندگی غفلت شده است. پدیده چاقی و اضافه وزن، آینده کشور را تهدید می کند و از سویی افزایش شیوه های فعال حمل ونقل در سفرهای روزانه شهری یک فرصت برای کاهش چاقی و هزینه های درمانی در آینده است. ضرورت دارد با نگرشی کل نگر و جامع نگر به مقوله سلامت، برنامه ها و سیاست های شهرهای ایران از خودرومحوری خارج شود و این خود اهتمام جدی نظام سلامت کشور را طلب می کند.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل فعال ، آینده نگری و سیاست گذاری سلامت ، پیشگیری بیماری های غیرواگیر