ارزیابی وضوح فضایی و قابلیت دسترسی فضای اورژانس بیمارستان پارس شهر رشت با استفاده از روش چیدمان فضایی

این پژوهش با هدف ارزیابی ساختار فضایی و خوانایی یکی از مراکز درمانی پرتردد در شمال کشور انجام شد. رویکرد پژوهش ترکیبی از تحلیل های کمی با بهره گیری از نظریه چیدمان فضا و برداشت های کیفی میدانی بود. پس از بازطراحی پلان فضا و زون بندی عملکردی، ۳۴ فضای کلیدی انتخاب و تحلیل هایی شامل نقشه محدب، محوری و گراف دیداری در نرم افزار DepthmapX اجرا گردید. برخلاف رویه رایج تمامی مسیرهای حرکتی و ناظرهای بصری بر اساس مشاهده مستقیم و منطق حرکتی واقعی ترسیم شدند. نتایج نشان داد که مسیرهای اصلی با بیشترین ادغام فضایی و دیدپذیری نقش محوری در ساختار فضا ایفا می کنند. همچنین مشخص شد که برخی فضاهای عملکردی علیرغم رتبه بندی عددی، پایین تر در تجربه کاربری از وضوح و دسترسی بالایی برخوردارند؛ مسئله ای که بر ضرورت تلفیق تحلیل عددی با برداشت میدانی تاکید می کند. در تحلیل بصری نیز، جانمایی هدفمند ناظرها به جای الگوریتم خودکار موجب افزایش دقت تحلیل و ارتقاء ضریب همبستگی به سطح مطلوب شد. پژوهش حاضر با تمرکز بر یک فضای درمانی پیچیده اهمیت استفاده از رویکردی ترکیبی و انسان محور را در ارزیابی ساختار فضایی نشان می دهد. یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری از چیدمان فضا در صورت تلفیق با تحلیل کیفی، می تواند ابزار قدرتمندی برای بهینه سازی طراحی در فضاهای پرریسک و حساس مانند مراکز درمانی باشد؛ به ویژه در جهت ارتقای جهت یابی، کاهش سردرگمی و افزایش اثربخشی عملکرد محیط.

کلیدواژه ها:

چیدمان فضا ، وضوح فضایی ، خوانایی فضا ، قابلیت دسترسی