نقش جامعه و مشارکت های مردمی در پیشبرد حکمرانی سبز و ارتقای فرهنگ محیط زیستی در مناطق خشک و بیابانی

حکمرانی سبز به عنوان پارادایمی نوین در مدیریت منابع طبیعی، بر مشارکت فعال، شفافیت و پاسخگویی همه ذی نفعان، به ویژه جامعه محلی، تاکید دارد. این مقاله با هدف بررسی نقش محوری مشارکت های مردمی در استقرار حکمرانی سبز و نهادینه سازی فرهنگ محیط زیستی در اکوسیستم های حساس و شکننده خشک و بیابانی انجام شده است. روش تحقیق حاضر، کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی است، که با بررسی مقالات مرتبط و تجربیات نویسنده انجام پذیرفته است. یافته ها نشان می دهد، که جوامع محلی، با دارا بودن سرمایه اجتماعی و دانش بومی، بازیگران کلیدی در طراحی، اجرا و پایش راه حل های پایدار هستند. مشارکت واقعی آنان در قالب نهادهای محلی، تعاونی ها و طرح های پرداخت بهای خدمات اکوسیستمی (PES)، نه تنها کارایی و اثربخشی مداخلات را افزایش می دهد، بلکه با ایجاد حس تعلق و مسئولیت پذیری، زمینه را برای تحقق فرهنگ محیط زیستی عمیق و ماندگار فراهم می کند. این مقاله نتیجه می گیرد، که گذار از مدیریت سنتی منابع طبیعی به سمت حکمرانی سبز در مناطق خشک، مستلزم تغییر نگرش بنیادین و سرمایه گذاری بر روی توانمندسازی جامعه، به رسمیت شناختن دانش بومی و طراحی چارچوب های نهادی است. در پایان، راهبردهای عملیاتی مانند توسعه پلتفرم های دیجیتال مشارکت مردمی، ادغام دانش بومی در سرفصل های درسی و برنامه های آموزشی محیط زیست، اجرای پایلوت طرح های PES، اصلاح قوانین و ایجاد چارچوب های حقوقی و تدوین سند راهبردی ملی حکمرانی سبز، برای تسهیل این گذار پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی سبز ، مشارکت مردمی ، فرهنگ محیط زیستی ، مناطق خشک ، توسعه پایدار