بررسی انباشت فلزات سنگین و آرسنیک در برگ درختان اوکالیپتوس اطراف کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز

هدف و زمینه: درختان شاخص های زیستی مناسب جهت جذب و انباشت فلزات سنگین در محیط های صنعتی و شهری هستند. این تحقیق در سال ۱۴۰۱ با هدف بررسی شاخص تجمع زیستی فلزات سنگین در برگ درخت اوکالیپتوس در ناحیه صنعتی کارخانه فولاد خوزستان در شهر اهواز انجام شد. روش کار: نمونه برداری برگ درختان اوکالیپتوس در فصل تابستان از ۵ نقطه در محدوده کارخانه فولاد خوزستان با ۳ تکرار جمع آوری شدند. در این تحقیق هضم برگ درختان به روش خشک انجام شد و فلزات سنگین به وسیله دستگاه جذب اتمی مدل AA۲۲۰Z ساخت شرکت واریان کشور استرالیا سنجش شدند. یافته ها: میانگین غلظت فلزات آرسنیک، کادمیوم، کبالت، کروم، مس، نیکل، روی و سرب در برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۰.۱۷۷، ۰.۰۱۵، ۸.۸۲۴، ۰.۳۷۶، ۰.۲۸۱، ۰.۶۱۱، ۰.۳۸۷ و ۰.۰۴۰ میلی گرم بر کیلوگرم به دست آمد. تحلیل واریانس یکطرفه نشان داد غلظت آرسنیک، کادمیوم، کبالت، نیکل و روی در برگ درختان اوکالیپتوس ایستگاه های مورد مطالعه اختلاف معنی داری نداشت (P>۰.۰۵)، اما مقادیر کروم، مس و سرب در برگ درختان اختلاف معنی داری داشت (P<۰.۰۵). بالاترین شاخص زیستی مربوط به فلز روی (۳.۵۵۰) و پایین ترین شاخص زیستی فلز مربوط به سرب (۰.۰۴۳) به دست آمد. نتیجه گیری: شاخص تجمع زیستی فلزات آرسنیک، کادمیوم، کبالت، کروم، مس، نیکل و سرب در برگ درختان اوکالیپتوس اطراف کارخانه فولاد خوزستان شهر اهواز پایین تر از ۱ به دست آمد، اما شاخص تجمع زیستی فلز روی بالاتر از ۱ بود. بنابراین با توجه به نتایج شاخص تجمع زیستی می توان چنین بیان کرد که درخت اوکالیپتوس از نظر جذب و انباشت فلزات آرسنیک، کادمیوم، کبالت، کروم، مس و نیکل متوسط انباشتگر و درمورد فلز روی بیش انباشتگر می باشد، اما برای فلز سرب توانایی انباشت ندارد.

کلیدواژه ها:

آلودگی فلزات سنگین ، شاخص زیستی برگ درختان ، درخت اوکالیپتوس ، کارخانه فولاد خوزستان