ارزیابی مخاطره سلامت عناصر بالقوه سمی در سبزیجات کشت شده در مزارع شهرهای حمیدیه و ویس در استان خوزستان

هدف و زمینه: برگ سبزیجات توانایی جذب و انباشت عناصر بالقوه سمی را دارند که در نهایت با ورود به بدن انسان می توانند سبب مسمومیت و بیماری شوند. این تحقیق با هدف ارزیابی مخاطره سلامت عناصر بالقوه سمی آرسنیک، سرب، کادمیوم، کروم، روی و مس در برخی سبزیجات کشت شده در مزارع کشاورزی شهرهای ویس و حمیدیه استان خوزستان انجام شد. روش کار: در این تحقیق توصیفی از زمین های تحت کشت شهرهای ویس و حمیدیه سبزیجات تره، جعفری، گشنیز، شوید، اسفناج و تربچه از ۴ مزرعه در فصل پاییز سال ۱۴۰۳ نمونه برداری شدند. عناصر به وسیله دستگاه جذب اتمی پلاسما Varian ۷۱۰-ES ساخت شرکت اجیلنت آمریکا اندازه گیری شدند. یافته ها: در این تحقیق غلظت سرب (۱۸/۸۴ میلی گرم بر کیلوگرم)، مس (۹/۳۵ میلی گرم بر کیلوگرم)، روی (۷۹/۲۸ میلی گرم بر کیلوگرم) در نمونه های اسفناج مزارع کشاورزی شهر ویس بالاتر از سایر سبزیجات به دست آمد (P<۰.۰۵)، اما در تره مقادیر آرسنیک (۴/۸۵ میلی گرم بر کیلوگرم) بالاتر مشاهده شد (P<۰.۰۵). غلظت کادمیوم (۱/۲۴ میلی گرم بر کیلوگرم) در نمونه های اسفناج مزارع کشاورزی شهر حمیدیه بالاتر از سایر سبزیجات به دست آمد (P<۰.۰۵)، اما مس و کروم به ترتیب در تره (۱۷/۶۲ میلی گرم بر کیلوگرم) و شوید (۱۰/۴۲ میلی گرم بر کیلوگرم) بالاتر بود (P<۰.۰۵). بالاترین شاخص خطر غیرسرطان زایی عناصر سبزیجات مربوط به سرب ۳۷/۰۴ به دست آمد و بالاترین شاخص خطر سرطان زایی مربوط به آرسنیک ۰/۰۳۷۲ و کروم ۰/۰۳۷۱ بود. نتیجه گیری: شاخص خطر غیرسرطان زایی بیشتر عناصر در بزرگسالان و کودکان بالاتر از ۱ به دست آمد. شاخص خطر سرطان زایی عناصر آرسنیک، سرب، کادمیوم و کروم در سبزیجات مزارع ویس و حمیدیه بالاتر از سطوح خطر قابل قبول برای مواد سرطان زا از ۴-۱۰ تا ۶-۱۰ بود، بنابراین مصرف سبزیجات مورد مطالعه این مناطق می تواند سبب مشکلات برای انسان شود.

کلیدواژه ها:

عناصر بالقوه سمی ، آلودگی سبزیجات ، انباشت عناصر بالقوه سمی ، برگ سبزیجات