اهمیت ملاحظات زیست محیطی ویژه برای منطقه صنعتی-معدنی سنگان خواف

در شرایط فعلی اقتصاد ایران و تحریم های گسترده اقتصادی، شاید یکی از مهمترین مزیت های ایران برای گذر از این بحران، تکیه بر منابع معدنی و پتانسیل های بالقوه در داخل کشور است که از این طریق و با خلق مزیت رقابتی، تهدیدها به فرصت تبدیل شوند. مجتمع سنگ آهن سنگان خواف با بیش از یک میلیارد تن ذخیره یکی از ۱۰ معدن بزرگ سنگ آهن در جهان و تامین کننده خوراک اولیه برای تولید ۱۷.۵ میلیون تن کنسانتره، ۱۵ میلیون تن گندله و پنج میلیون تن سنگ آهن در ایران است. مرکز شهرستان ۱۷۰ هزار نفری خواف با ۱۲۳ کیلومتر مرز مشترک با کشور افغانستان در فاصله ۲۶۷ کیلومتری جنوب شرقی مشهد و جنوب استان خراسان رضوی قرار دارد. در چشم انداز ۱۴۰۷، مجتمع سنگ آهن سنگان به عنوان یک سازمان متعالی و ارزش آفرین، نقش محوری در تامین ۳۰ درصد سنگ آهن مورد نیاز زنجیره فولاد کشور ایفا خواهد کرد. چالش های زیست محیطی مانند مدیریت منابع آب، جلوگیری از تخریب اراضی و محیط زیست و وارد شدن آسیب به گونه های گیاهی و جانوری و مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی ازجمله مهمترین مسائل مطرح در معادن و صنایع معدنی ایران است. باتوجه به اقلیم خاص منطقه و واقع شدن در منطقه خشک و سومین تونل بادی جهان که طبیعت منطقه بدلیل بادهای ۱۲۰ روزه و خشکسالی های اخیر، اقلیم را خشن نموده است، معدنکاری پلاسری در این شرایط در محیط عمدتا رسوبی با باطله ریزدانه مستعد تولید ریزگرد بخشی از کانون های گردوغبار و طوفان ریزگرد (Dust Storm) که معدنکاری این منطقه فراهم نموده، باتوجه به حجم بسیار بالای استخراج و تولید در سنگان، برای جلوگیری و کاهش انتشار عناصر معلق آلاینده و فلزات سنگین در آب و خاک و هوا و درنهایت زیست بوم منطقه، نیازمند تمهیدات ویژه ای می باشد که در صورت عدم کنترل درست و مناسب، باعث تهدید جدی سلامت بوم سازگان خواهد گردید که در این مقاله به اهمیت و راهکارهای کنترلی آن پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

تخریب اراضی ، کانون های گرد و غبار ، طوفان ریزگرد ، بادهای ۱۲۰روزه ، معادن پلاسری