سطح آلودگی گردوغبار ترسیبی به فلزات سنگین در محدوده خیابان ها در محیط های شهری در ایران؛ یک مطالعه مروری

زمینه و هدف: گرد و غبار شهری به مقدار زیادی روی سطوح ترسیب یافته و حاوی آلاینده زیادی است. لذا لازم است سطح آلودگی آن به انواع آلاینده ها بررسی شود. هدف این مطالعه مروری بر مطالعات متمرکز بر سطح آلودگی گردوغبار ترسیبی در محدوده خیابان های شهرهای ایران به فلزات سنگین بود. روش کار: این پژوهش مروری با هدف بررسی مطالعات انجام شده درباره گردوغبار شهری و فلزات سنگین در ایران انجام شد. جست وجو در پایگاه علمی معتبر بین المللی با کلیدواژه های مرتبط و در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت. مقالاتی که داده های کمی از غلظت یا منشاء فلزات سنگین ارائه داده بودند، انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها: در این مطالعه، ۱۳ مقاله مرتبط با فلزات سنگین در گردوغبار شهری در ایران بررسی شد. نتایج نشان داد که غلظت مس، روی، منگنز، سرب، نیکل، کروم، آرسنیک، کبالت و کادمیوم به ترتیب در محدوده ۳۵.۷ تا ۷۹۱.۴، ۶۸.۹ تا ۷۷۸.۳، ۱۲۹.۶ تا ۶۵۲.۰، ۲۰.۶ تا ۲۳۴.۳، ۱۳.۱ تا ۱۱۷.۹، ۱۸.۴ تا ۱۰۵.۹، ۳.۰ تا ۱۰۵.۳، ۳.۵ تا ۱۹.۸، ۰.۳ تا ۳.۱ میلی گرم بر کیلوگرم گردوغبار بود. در بسیاری از مناطق و برای اکثر فلزات غلظت ها بیش از غلظت زمینه بین المللی بود. بیشترین غلظت مس در رفسنجان، روی در شیراز و سرب در اصفهان بود. هرچند کادمیوم در غلظت پایین تری مشاهده شد، اما به دلیل سمیت بالا همچنان نگران کننده است. نتیجه گیری: غلظت فلزات سنگین در گردوغبار شهری ایران مقدار قابل توجهی می باشد و ممکن است منجر به مواجهه بالا و در نهایت ریسک بهداشتی بالا برای عموم مردم شود. این نتایج بر ضرورت پایش مداوم و کنترل منابع آلاینده شهری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

گردوغبار ترسیبی ، فلزات سنگین ، محیط شهری ، ایران