نقش آموزش و سلامت در توسعه انسانی و پیامدهای اقتصادی آن در کشورهای در حال توسعه

توسعه انسانی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین علم اقتصاد، فراتر از رشد صرف اقتصادی، به بهبود کیفیت زندگی، توانمندسازی افراد و افزایش انتخاب های واقعی آنان توجه دارد. شاخص توسعه انسانی (HDI) که توسط برنامه توسعه ملل متحد ارائه شده است، سه بعد سلامت و طول عمر، آموزش و دانش و استاندارد زندگی مناسب را دربر می گیرد. در این میان، آموزش و سلامت به عنوان دو رکن اصلی سرمایه انسانی، نقش محوری در ارتقای شاخص توسعه انسانی و تسریع رشد اقتصادی کشورها ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش و سلامت در توسعه انسانی و پیامدهای اقتصادی آن در کشورهای در حال توسعه و با استفاده از روش کتابخانه ای و مرور نظام مند ادبیات نظری و تجربی انجام شده است. نتایج نشان می دهد که آموزش و سلامت تاثیر مثبت و معنی داری بر شاخص توسعه انسانی و رشد اقتصادی دارند و بین آن ها رابطه علی دوسویه وجود دارد. همچنین اثر تعاملی این دو متغیر بیشتر از اثر انفرادی هر یک است و سرمایه گذاری همزمان در هر دو حوزه، اثر هم افزایی ایجاد می کند. یافته ها حاکی از آن است که اثربخشی سرمایه گذاری در آموزش و سلامت در کشورهای با درآمد پایین و متوسط-پایین بالاتر از سایر کشورهاست. بر این اساس، اولویت دهی به تخصیص منابع در حوزه های آموزش پایه و بهداشت پیشگیرانه، تقویت کیفیت آموزش و کاهش نابرابری های جنسیتی در دسترسی به خدمات آموزشی و بهداشتی، به عنوان مهم ترین پیشنهادهای سیاستی این پژوهش ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

توسعه انسانی ، آموزش ، سلامت ، کشورهای در حال توسعه