تطبیق احکام فسخ وقف و حقوق موقوف علیه در فقه امامیه و قوانین ایران

وقف به عنوان یکی از نهادهای دیرپای حقوق اسلامی، جایگاه ویژه ای در نظام حقوقی ایران نیز دارد. با وجود تاکید بر لزوم دوام و بقا در وقف، شرایط و عواملی ممکن است موجب فسخ یا بطلان آن شوند. در فقه امامیه، احکام مربوط به فسخ وقف با دقت و تفصیل بررسی شده و حقوق موقوف علیه نیز به عنوان ذی نفع اصلی وقف مورد توجه قرار گرفته است. در قوانین موضوعه ایران، ضمن پذیرش اصول کلی فقهی، قواعد خاصی در زمینه ی انحلال، فسخ یا تغییر در موقوفات پیش بینی شده است. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی، به بررسی احکام فسخ وقف و حقوق موقوف علیه در فقه امامیه و قوانین ایران پرداخته و وجوه اشتراک و افتراق آن ها را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که اگرچه هر دو نظام بر اصل لزوم وقف تاکید دارند، اما در شرایطی چون تعذر یا انحراف از غرض واقف، تفاوت هایی در مبانی و ضمانت اجراها مشاهده می شود. این مطالعه می تواند ضمن تبیین چارچوب نظری و عملی، به اصلاح برخی کاستی های تقنینی یاری رساند.

کلیدواژه ها:

وقف ، فسخ وقف ، موقوف علیه ، فقه امامیه ، حقوق ایران ، انحلال وقف