پیش بینی انگیزش و پایستگی تحصیلی دانش آموزان دوره دوم ابتدایی ناحیه یک قم براساس هویت حرفه ای و مهارت های حرفه ای معلمان

هدف از این پژوهش پیش بینی انگیزش و پایستگی تحصیلی دانش آموزان دوره دوم ابتدایی براساس هویت حرفه ای و مهارت های حرفه ای معلمان است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–همبستگی با رویکرد پیش بینی کننده است. جامعه آماری پژوهش شامل معلمان و دانش آموزان مدارس ابتدایی دوره دوم ناحیه یک قم در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود؛ حجم نمونه شامل ۱۳۲ معلم(تعیین شده بر اساس جدول مورگان و کرجسی) و ۲۶۴ دانش آموز(دو دانش آموز از دانش آموزان هر معلم) بود و روش نمونه گیری چندمرحله ای—انتخاب تصادفی معلمان بر اساس جدول مورگان و کرجسی و سپس انتخاب تصادفی دانش آموزان هر معلم در مرحله دوم—به کار رفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های استاندارد(پرسشنامه پایستگی مارتین و مارش، پرسشنامه انگیزش هارتر، پرسشنامه هویت حرفه ای خدامرادی و پرسشنامه مهارت های حرفه ای حاجیزاده و صالحی) بود. تحلیل داده ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون چندمتغیره و مدل یابی معادلات ساختاری مبتنی بر معادلات ساختاری انجام شد. در تحلیل های همبستگی ساده، مولفه های مهارت های حرفه ای شامل روش تدریس(۰.۴۲۷)، فناوری آموزشی(۰.۴۲۱)، طراحی آموزشی(۰.۴۱۳) و ارزشیابی(۰.۴۳۱)، همبستگی مثبت و معناداری با پایستگی تحصیلی نشان دادند؛ در مجموع مولفه های مهارت حرفه ای ۰.۴۳۵ در سطح ۰.۰۰۱ گزارش شد. انگیزش درونی نیز رابطه ای مثبت و معنادار با پایستگی داشت(۰.۲۱۳ و معناداری ۰.۰۲۴) در حالی که انگیزش بیرونی همبستگی منفی و معناداری نشان داد(-۰.۳۰۶ و معناداری ۰.۰۰۱). در رگرسیون چندمتغیره، مدل کلی معنادار بود(ضریب تعیین ۰.۳۴۱، آماره ۳.۷۵۰ و معناداری <۰.۰۵ ۰.۰۰۰۰۸)، اما تنها انگیزش بیرونی به عنوان پیش بین مستقل و معنادار شناسایی شد(ضریب بتا ۰.۳۱۵ و معناداری ۰.۰۰۳) با توجه به معکوس بودن مقیاس پایستگی، این ضریب نشان دهنده کاهش پایستگی در همراهی با افزایش انگیزش بیرونی است. نتایج تحلیل معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی نشان داد که مهارت حرفه ای اثر مثبتی بر پایستگی تحصیلی دارد(ضریب تعیین ۰.۱۹۰ و ضریب بتا ۰.۴۵۰) و حدود ۱۹ درصد از واریانس پایبندی تحصیلی توسط متغیرهای مدل تبیین شد(با در نظر گرفتن معکوس سازی مقیاس، این اثر در تفسیر نهایی به عنوان اثر مثبت مهارت ها بر پایستگی تبیین می شود). براساس نتایج هویت حرفه ای و به ویژه مهارت های حرفه ای معلمان به عنوان عوامل تاثیرگذار و قابل مداخله در ارتقای انگیزش درونی و پایستگی تحصیلی دانش آموزان شناخته شد.

کلیدواژه ها:

دانش آموز ، معلم ، هویت حرفه ای معلمان ، مهارت های حرفه ای معلمان ، انگیزش تحصیلی ، پایستگی تحصیلی