مروری بر مکانیسم ها و کاربردهای پوست انار به عنوان یک عامل کاهنده و پایدارکننده در سنتز سبز نانوکامپوزیت های ضد میکروبی

با توجه به بحران جهانی مقاومت آنتی بیوتیکی و نگرانی های زیست محیطی ناشی از روش های سنتز شیمیایی نانوذرات، رویکردهای «سبز» که از ضایعات کشاورزی استفاده می کنند، به عنوان راهکارهایی پایدار و اقتصادی مطرح شده اند. در این میان، پوست انار (Punica granatum L.) به دلیل غنای بالای ترکیبات فنولی، فلاونوئیدها و اسیدهای آلی، یکی از کارآمدترین عصاره های گیاهی برای احیای یون های فلزی و سنتز نانوکامپوزیت های هیبریدی محسوب می شود. مقاله ی مروری حاضر به بررسی نقش پوست انار در تولید نانوکامپوزیت های فلزی-اکسیدی (مانند ترکیبات مس-روی، نقره-روی و …) می پردازد. یافته ها نشان می دهد که ترکیبات زیست فعال موجود در پوست انار نه تنها فرآیندهای احیا و پایدارسازی را انجام می دهند، بلکه با ایجاد یک لایه بیولوژیکی بر روی نانوذرات، پایداری کلوئیدی و فعالیت ضد میکروبی آن ها را به طور همزمان افزایش می دهند. مطالعات متعدد نشان داده اند که نانوکامپوزیت های سنتز شده با این روش، طیف وسیعی از باکتری های پاتوژن گرم مثبت و گرم منفی را از طریق مکانیسم هایی نظیر تخریب غشای سلولی و تولید گونه های فعال اکسیژن (Reactive Oxygen Species, ROS) مهار می کنند. این مرور تاکید می کند که استفاده از پوست انار نه تنها ارزش افزوده ی اقتصادی به ضایعات کشاورزی می بخشد، بلکه پتانسیل بالایی برای جایگزینی مواد شیمیایی سمی در تولید نانوکامپوزیت های نسل جدید با کاربرد در پزشکی، بسته بندی مواد غذایی و تصفیه آب دارد.

کلیدواژه ها:

سنتز سبز ، پوست انار ، نانوکامپوزیت ، فعالیت ضد میکروبی ، ضایعات کشاورزی ، ترکیبات فنولی.