تحلیل تطبیقی کارکردها و نمادگرایی مقرنس کاری در بناهای ایران و پتانسیل آن در معماری داخلی معاصر با تاکید بر ترویج صنایع دستی

مقرنس کاری از شاخص ترین شیوه های تزیین معماری ایرانی است که در گذر از تاریخ، هم زمان واجد کارکردهای سازه ای-عملکردی و حامل لایه های معنایی و نمادین بوده است. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و تطبیقی، ابتدا کارکردهای مقرنس را در بناهای ایرانی از جمله انتقال بار، تقویت سطوح، کنترل بصری، و ایجاد گذار میان عناصر معماری بررسی می کند و سپس نمادگرایی آن را در نسبت با مفاهیمی نظیر نظم کیهانی، تعالی، نورانیت، تجلی باغ ایرانی و بازنمایی ساختارهای ذهنی-دینی تحلیل می نماید. در ادامه، قابلیت های مقرنس کاری در قالب «الگوی معاصر» بررسی می شود: از تبدیل ساختارهای سنگین و سنتی به فرم های سبک تر و ماژولار تا بهره گیری از فناوری های تولید محدود، طراحی های سه بعدی و اجرای دستی در قالب صنایع دستی. نتیجه گیری مقاله نشان می دهد که مقرنس، صرفا یک تزئین نیست؛ بلکه یک زبان بصری چندلایه است که می تواند در معماری داخلی معاصر نیز با حفظ روح ایرانی، به ایجاد هویت، حس عمق، و روایتگری معنایی کمک کند. همچنین مقاله بر ضرورت ترویج صنایع دستی از طریق طراحی سفارش محور، آموزش مهارت های سنتی، و هم پیوندی معماران، طراحان داخلی، و کارگاه های تولیدکننده تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مقرنس ، معماری ایرانی ، نمادگرایی ، معماری داخلی معاصر ، صنایع دستی.