رابطه سواد هوش مصنوعی دانش آموزان با تفکر انتقادی آنان

مسئله اصلی این مطالعه، کمبود شواهد تجربی درباره چگونگی ارتباط سطح سواد هوش مصنوعی دانش آموزان دوره دوم متوسطه با توانایی های تفکر انتقادی آنان در مواجهه با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی بود. هدف پژوهش، تعیین میزان و جهت رابطه بین این دو متغیر و شناسایی سهم مولفه های مختلف سواد هوش مصنوعی (شامل آگاهی فنی، درک اخلاقی و توانایی ارزیابی خروجی ماشین های هوشمند) در پیش بینی تفکر انتقادی بود. اساس کار بر روش کمی از نوع همبستگی استوار بود. ۲۸۴ دانش آموز پایه دهم و یازدهم از سه دبیرستان شهر تهران با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه استاندارد سواد هوش مصنوعی (وانگ و همکاران، ۲۰۲۲) و نسخه اقتباس شده پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا جمع آوری گردید. موفقیت این مطالعه در یافتن یک همبستگی مثبت معنادار در سطح (۰/۰۱ > p) و به میزان ۰/۵۱ بین مجموع نمرات سواد هوش مصنوعی و تفکر انتقادی تجلی یافت. تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد مولفه «ارزیابی خروجی هوش مصنوعی» با ۳۳ درصد، قوی ترین پیش بین تفکر انتقادی است. نتایج گویای آن است که ارتقای سواد هوش مصنوعی، به ویژه در بعد تحلیل انتقادی خروجی الگوریتم ها، با افزایش ظرفیت استدلال، شناسایی سوگیری ها و پرسشگری دانش آموزان همراه است. مطالعه حاضر موفق به تامین هدف خود مبنی بر ارائه شواهدی از پیوند مثبت بین دو سازه شد.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، تفکر انتقادی ، دانش آموزان ، آموزش متوسطه ، تفکر الگوریتمی