چالش های خانواده ها در آموزش مجازی و پیامدهای آن بر فرآیند یاددهی–یادگیری: رویکردی انتقادی با تاکید بر راهکارهای اصلاحی

ظهور آموزش مجازی، به ویژه در پی شیوع ویروس کرونا، تحولی اساسی در نظام های آموزشی پدید آورد؛ تحولی که خانواده ها را در کانون نقش آفرینی در فرآیند یاددهی–یادگیری قرار داد. اگرچه آموزش مجازی امکان ادامه تحصیل در شرایط بحرانی را فراهم ساخت، اما در عمل، خانواده ها با چالش هایی گسترده و چندلایه مواجه شدند که نه تنها بر کیفیت آموزش تاثیرگذار بود، بلکه پیامدهایی قابل توجه بر رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان نیز برجای گذاشت. این مقاله با رویکردی انتقادی، به تحلیل مهم ترین چالش های خانوادگی در بستر آموزش مجازی می پردازد. یافته های حاصل از تحلیل داده های تجربی و مطالعات پیشین نشان می دهد که مشکلاتی همچون تعدد فرزندان و کمبود ابزارهای هوشمند، فشارهای اقتصادی ناشی از خرید بسته های اینترنتی و ابزار دیجیتال، عدم سواد رسانه ای والدین، همکاری در تقلب و پاسخ به آزمون ها، تضاد روش های تربیتی والدین با شیوه های تدریس معلمان، عدم توان نظارت بر رفتارهای فرزندان در فضای مجازی، و بی نظمی و فشار روانی والدین شاغل از جمله مهم ترین موانع پیش روی خانواده ها در فرآیند آموزش مجازی بوده اند. این چالش ها موجب کاهش اثربخشی یادگیری، تضعیف اعتماد متقابل بین مدرسه و خانه، و کاهش مشارکت فعال دانش آموزان شده اند. در پایان، مقاله با تاکید بر تقویت نقش حمایتی خانواده، توسعه سواد دیجیتال والدین، و بازنگری سیاست های آموزشی، راهکارهایی اصلاح گرایانه برای کاهش آثار منفی این چالش ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، خانواده ، چالش های آموزشی ، فرآیند یاددهی–یادگیری ، راهکارهای اصلاحی.