رابطه بین سبک های نظارت آموزشی (نظارت درمانی vs نظارت اداری) و رضایت شغلی معلمان جوان

هدف:با توجه به حساسیت دوران اولیه حرفه ای معلمان و تاثیر مستقیم آن بر پایداری نیروی انسانی در نظام آموزشی، این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی رابطه میان دو سبک غالب نظارت آموزشی («نظارت درمانی» و «نظارت اداری») و متغیر «رضایت شغلی» در میان معلمان جوان طراحی شده است. مسئله اصلی مطالعه، واکاوی این موضوع است که کدام یک از ابعاد نظارتی، نقش تعیین کننده تری در ارتقای انگیزه درونی و کاهش فرسودگی شغلی این قشر ایفا می کند.روش تحقیق:این پژوهش از نوع مروری تحلیلی (Theoretical Review) و به روش کیفی انجام گرفته است. بدین منظور، با بهره گیری از جستجوی سیستماتیک در پایگاه های اطلاعاتی معتبر بین المللی (مانند Scopus، Web of Science و ERIC)، مقالات و مطالعات منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفتند. معیارهای ورود شامل تمرکز صریح بر مقایسه سبک های نظارت و پیامدهای روان شناختی آن ها بود. داده ها با استفاده از تکنیک «تحلیل تماتیک» (Thematic Analysis) کدگذاری و دسته بندی شدند تا الگوهای مشترک در رابطه بین مداخلات ناظر و ادراک شغلی معلمان استخراج گردد. لازم به ذکر است که این مطالعه فاقد نمونه آماری میدانی بوده و مبتنی بر سنتز دانش موجود است.نتایج:یافته های حاصل از تحلیل متون نشان داد که میان «نظارت درمانی» و رضایت شغلی معلمان جوان همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. این سبک نظارت با تاکید بر رشد خودکارآمدی، ایجاد فضای امن روانی و احترام به خودمختاری حرفه ای، نیازهای اساسی روان شناختی معلم را ارضا کرده و منجر به افزایش تعهد سازمانی می شود. در مقابل، «نظارت اداری» اگرچه برای تضمین استانداردهای پایه ضروری است، اما رویکردهای صرفا کنترل گرا و ابزاری آن، بدون همراهی با حمایت های عاطفی، می تواند موجب احساس ناامنی شغلی، افزایش استرس و کاهش رضایت درونی گردد. همچنین، تحلیل ها حاکی از آن است که موثرترین مدل، گذار از «نظارت دوگانه» به سمت «نظارت یکپارچه توسعه محور» است که در آن الزامات اداری در بستر گفتگوهای درمانی و مربی گری گونه تلفیق می شوند.

کلیدواژه ها:

نظارت آموزشی ، نظارت درمانی ، نظارت اداری ، رضایت شغلی ، معلمان جوان ، خودتنظیمی حرفه ای ، فرسودگی شغلی.