تحلیل کیفی دگرگونی ها و چالش های مدیریت زمان تدریس معلمان دوره ی ابتدایی در گذار به آموزش غیرحضوری

در پژوهش حاضر با توجه به تحولات گسترده فناوری اطلاعات و تغییرات اساسی در نظام های آموزشی، به بررسی عمیق دگرگونی ها و چالش های مدیریت زمان تدریس معلمان دوره ابتدایی در گذار به آموزش غیرحضوری پرداخته شده است. در این پژوهش، با بهره گیری از رویکرد کیفی–توصیفی و از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته با معلمان منتخب ابتدایی که تجربیات فراوانی در تدریس حضوری و غیرحضوری داشته اند، لایه های پنهان تجربه ی معلمان از تغییرات زمان بندی و تداخل نقش ها شناسایی گردیده است. یافته های به دست آمده نشان می دهد که گذار به آموزش غیرحضوری منجر به فروپاشی چارچوب های سنتی زمان بندی مدرسه شده و فعالیت های تدریسی به طور گسترده ای در پس زمینه و خارج از ساعات مشخص کلاس اتفاق می افتد؛ این پدیده با عنوان «کار نامرئی معلم» شناخته می شود. معلمان اظهار داشته اند که علاوه بر ساعات رسمی تدریس، زمان زیادی از انرژی آنان صرف آماده سازی محتوا، ویرایش فایل های آموزشی، پاسخگویی به پیام های والدین و پیگیری مسائل فنی می شود. همچنین، تداخل نقش های خانوادگی، والدین، همسر و مراقبت از دیگر اعضای خانواده، زمینه ی بروز فشار و فرسودگی شغلی را فراهم نموده است. از سوی دیگر، برخی معلمان با به کارگیری راهبردهایی همچون تعیین پنجره های زمانی مشخص برای ارتباط با والدین، استفاده از ابزارهای زمان بندی و سازماندهی فعالیت ها، سعی در کاهش تاثیرات منفی این تغییرات داشته اند؛ اما عدم وجود چارچوب های سازمانی و استانداردهای زمان بندی در آموزش غیرحضوری منجر به ناهمگونی روش های اتخاذ شده و افزایش فشارهای روانی بر معلمان گردد. این پژوهش نشان می دهد که مدیریت زمان تدریس در محیط های غیرحضوری تنها موضوع فنی نیست، بلکه زمینه ای است که هویت حرفه ای، سلامت روانی معلمان و کیفیت یادگیری دانش آموزان را به طور عمیق تحت تاثیر قرار می دهد. نتایج به دست آمده می تواند مبنایی برای تدوین دستورالعمل های دقیق، طراحی دوره های توانمندسازی معلمان و تدوین سیاست های حمایت سازمانی در حوزه آموزش غیرحضوری در شرایط پساکرونا فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت زمان تدریس ، آموزش غیرحضوری ، معلمان ابتدایی ، کار نامرئی معلم ، فناوری آموزش