تحلیل تطبیقی مفهوم عشق از منظر قرآن، حدیث و انسان شناسی روان زیستی

عشق یکی از بنیادی ترین واقعیت های وجودی انسان و درعین حال یکی از پیچیده ترین مفاهیمی است که در حوزه های مختلف معرفتی به شیوه های متفاوت تفسیر شده است. در الهیات اسلامی، به ویژه در حوزه علوم قرآن و حدیث، عشق نه صرفا یک احساس، بلکه حالت تعالی بخش روح انسانی و پیوندی عمیق میان مخلوق و خالق تبیین شده است. در مقابل، علوم تجربی همچون داروسازی و نوروبیولوژی با رویکردی مشاهده محور، عشق را محصول تعاملات پیچیده انتقال دهنده های عصبی، هورمون ها و ساختارهای عصبی می دانند. این مقاله با هدف ایجاد پلی میان دو حوزه معرفتی الهیات و علوم زیستی، تلاش می کند تا مفهوم عشق را در چارچوبی جامع بازخوانی کند؛ چارچوبی که هم عمق معنوی و هستی شناختی این مفهوم را در منابع اسلامی نشان می دهد و هم سازوکارهای زیستی و روان زیستی موثر در تجربه انسانی عشق را تبیین می کند. روش پژوهش، تحلیلی توصیفی با رویکرد میان رشته ای است و داده ها از منابع معتبر قرآنی، حدیثی، روان شناسی زیستی و فارماکولوژی استخراج شده اند. نتیجه این مطالعه نشان می دهد که عشق در دو سطح «معنوی وجودی» و «زیستی شناختی» قابل فهم است و تنها با تلفیق این دو رویکرد می توان تصویری کامل از این حقیقت چندلایه ارائه کرد.

کلیدواژه ها:

عشق ، علوم قرآن و حدیث ، نوروبیولوژی ، انسان شناسی زیستی ، میان رشته ای