خلیج فارس به مثابه کانون هویت ایرانی: تحلیل تطبیقی میراث ژئوفرهنگی، اسناد تاریخی و روایت های فرهنگی از دوره هخامنشی تا عصر معاصر

خلیج فارس در طول تاریخ یکی از مهم ترین کانون های شکل گیری هویت تاریخی و فرهنگی ایران به شمار می آید. این پهنه آبی نه تنها یک موقعیت جغرافیایی راهبردی بوده، بلکه به مثابه بستری برای شکل گیری پیوندهای فرهنگی، اقتصادی و تمدنی در تاریخ ایران عمل کرده است. بررسی منابع تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی نشان می دهد که از دوره هخامنشی تا عصر معاصر، خلیج فارس همواره در اسناد رسمی، آثار مورخان و روایت های فرهنگی با هویت ایرانی پیوند خورده است. در این پژوهش با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، میراث ژئوفرهنگی خلیج فارس، اسناد تاریخی و روایت های فرهنگی مرتبط با آن در دوره های مختلف تاریخی بررسی می شود. هدف اصلی پژوهش تبیین جایگاه خلیج فارس به عنوان یکی از عناصر بنیادین هویت ایرانی و تحلیل چگونگی بازنمایی این هویت در متون تاریخی و فرهنگی است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز از منابع تاریخی، جغرافیایی و مطالعات تمدنی گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد که استمرار نام و هویت خلیج فارس در متون باستانی، اسلامی و منابع معاصر بیانگر پیوستگی تاریخی این پهنه با تمدن ایرانی است. همچنین روایت های فرهنگی، ادبی و تاریخی در دوره های مختلف نقش مهمی در تثبیت این هویت ایفا کرده اند. در نتیجه، خلیج فارس را می توان یکی از عناصر پایدار هویت تاریخی و فرهنگی ایران دانست که در طول قرون متمادی در حافظه تاریخی ایرانیان تداوم یافته است.

کلیدواژه ها:

خلیج فارس ، هویت ایرانی ، میراث ژئوفرهنگی ، اسناد تاریخی ، روایت های فرهنگی