مدل سازی «ردپای اقلیمی ساختمان های شهری» و ارائه راهکارهای کاهش اثرات حرارتی در مقیاس محله

گسترش سریع شهرنشینی در دهه های اخیر همراه با افزایش تراکم ساختمانی، تغییر در الگوهای کاربری زمین و گسترش سطوح نفوذناپذیر، موجب بروز تغییرات قابل توجهی در شرایط اقلیمی شهرها شده است. یکی از پیامدهای مهم این روند، افزایش دمای محیط های شهری و شکل گیری پدیده جزیره حرارتی است که به طور مستقیم بر آسایش حرارتی شهروندان، مصرف انرژی ساختمان ها و کیفیت زیست محیطی محله ها تاثیر می گذارد. در این میان، ساختمان های شهری به عنوان عناصر اصلی ساختار کالبدی شهر، نقش مهمی در شکل گیری و تشدید یا تعدیل شرایط حرارتی محیط دارند. ویژگی هایی نظیر فرم و ارتفاع ساختمان، نوع مصالح، رنگ و ضریب بازتاب سطوح، میزان سایه اندازی، تراکم ساختمانی و نحوه استقرار بناها در کنار یکدیگر می توانند الگوهای تبادل حرارتی میان سطح زمین، ساختمان ها و هوای پیرامون را تحت تاثیر قرار دهند. از این رو، بررسی اثرات حرارتی ساختمان ها در مقیاس محله و تحلیل تعامل آن ها با محیط اطراف، از اهمیت ویژه ای در برنامه ریزی و طراحی شهری برخوردار است.پژوهش حاضر با هدف مدل سازی ردپای اقلیمی ساختمان های شهری و شناسایی راهکارهای موثر برای کاهش اثرات حرارتی آن ها در مقیاس محله انجام شده است. در این راستا تلاش می شود با بررسی شاخص های کالبدی و اقلیمی موثر بر رفتار حرارتی ساختمان ها، چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی اثرات حرارتی آن ها ارائه شود. روش تحقیق در این مطالعه ترکیبی از رویکردهای توصیفی تحلیلی و مدل سازی محیطی است و داده های مورد نیاز از طریق تحلیل ویژگی های کالبدی بافت شهری، بررسی متغیرهای اقلیمی و استفاده از ابزارهای شبیه سازی ریزاقلیم شهری گردآوری و تحلیل می شود. نتایج مورد انتظار این پژوهش نشان می دهد که نحوه استقرار ساختمان ها، ویژگی های پوسته ساختمانی، میزان پوشش گیاهی و الگوی فضاهای باز می توانند نقش موثری در کاهش یا تشدید اثرات حرارتی محله ایفا کنند. در نهایت، یافته های تحقیق می تواند به ارائه راهکارهای طراحی و برنامه ریزی شهری با هدف کاهش دمای محیط، بهبود شرایط آسایش حرارتی و ارتقای پایداری اقلیمی در محله های شهری منجر شود و به عنوان مبنایی برای تصمیم گیری در حوزه طراحی اقلیمی و مدیریت محیط شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ردپای اقلیمی ساختمان ، جزیره حرارتی شهری ، میکروکلیمای شهری ، آسایش حرارتی ، طراحی اقلیمی ، مقیاس محله ، پایداری شهری