تحلیل مسئولیت کیفری در حوزه هوش مصنوعی و سامانه های خودران

هدف: توسعه سریع هوش مصنوعی و سیستم های خودران، پرسش های اساسی درباره امکان انتساب مسئولیت کیفری در شرایطی ایجاد کرده است که تصمیم گیری مستقل سامانه جایگزین اراده انسانی می شود. این پژوهش با هدف تحلیل چالش های مفهومی، حقوقی و عملی مرتبط با مسئولیت کیفری این فناوری ها انجام شده است.روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر بررسی منابع داخلی، اسناد بین المللی و رویه های حقوقی تطبیقی انجام شده است. در این مطالعه، مدل های مختلف انتساب مسئولیت از جمله مسئولیت سازنده، برنامه نویس، بهره بردار و مسئولیت لایه ای مورد واکاوی قرار گرفته است.یافته ها: نتایج نشان می دهد که ساختارهای سنتی مسئولیت کیفری، مبنی بر وجود عنصر روانی و قابلیت پیش بینی رفتار، نمی توانند به طور کامل رفتارهای خودمختار و پیش بینی ناپذیر سامانه های هوشمند را پوشش دهند. همچنین، در نظام های حقوقی مختلف، رویکرد واحدی برای تعیین مسئولیت در قبال رفتارهای سیستم های خودران وجود ندارد و اغلب کشورها به سمت ایجاد چارچوب های اختصاصی حرکت کرده اند.نتیجه گیری: پژوهش حاضر تاکید می کند که مواجهه موثر با مسائل کیفری ناشی از فناوری های خودران، مستلزم بازنگری در مفاهیم کلاسیک مسئولیت کیفری و طراحی یک رژیم حقوقی ترکیبی و انعطاف پذیر است. اتخاذ رویکردی مبتنی بر مسئولیت توزیعی و سطح بندی شده می تواند راهکار مناسبی برای پاسخ گویی به خطرات ناشی از تصمیم گیری مستقل سیستم های هوش مصنوعی باشد

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سیستم های خودران ، مسئولیت کیفری ، مسئولیت لایه ای ، عنصر روانی ، حقوق فناوری.