آلودگی های زیست محیطی و احکام آن

در جهان امروز، آلودگی های زیست محیطی به یکی از جدی ترین بحران های بشری بدل شده اند و سلامت انسان، پویایی اکوسیستم ها و توازن طبیعت را به طور گسترده تهدید می کنند. بخش مهمی از این آسیب ها، نتیجه بهره برداری نادرست و رفتارهای ناآگاهانه انسان با طبیعت است. از سوی دیگر، آموزه های اسلامی با رویکردی ژرف و مسئولانه، حفظ محیط زیست را وظیفه ای الهی دانسته و بر رعایت تعادل، پرهیز از تخریب و استفاده صحیح از منابع طبیعی تاکید می کنند.این پژوهش با هدف واکاوی آلودگی های زیست محیطی از منظر فقه اسلامی، نخست به تعریف و دسته بندی انواع آلودگی ها و منشا آن ها می پردازد. سپس با استناد به قرآن کریم، روایات معصومین (ع) و قواعد فقهی همچون «لاضرر»، «افساد فی الارض» و «حرمت اتلاف»، دیدگاه و احکام اسلام در زمینه آلودگی و تخریب محیط زیست بررسی می شود. نتایج تحقیق نشان می دهد که اسلام با نگاهی پیشگیرانه و مسئولیت محور، حفظ محیط زیست را از حقوق عمومی و واجبات اجتماعی دانسته و برای تخریب آن ضمانت های شرعی و حقوقی تعیین کرده است.این مطالعه تلاش دارد جایگاه محیط زیست در فقه اسلامی را روشن سازد و با ارائه راهکارهای مبتنی بر آموزه های دینی، مسیر دستیابی به توسعه پایدار و جامعه ای متعادل و صلح جو با طبیعت را هموار کند.

کلیدواژه ها:

آلودگی زیست محیطی ، فقه اسلامی ، محیط زیست ، اضرار به غیر ، افساد فی الارض ، حرمت اتلاف.