شکاف میان آرمانهای تربیت اسلامی و واقعیت نظام آموزشی معاصر ایران

نظام تربیت اسلامی با هدف پرورش انسان کامل و متعالی که دارای بعد مادی و معنوی متوازن باشد، آرمانهای والایی را در پیش روی جامعه اسلامی قرار داده است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی شکاف میان آرمانهای تربیتی اسلام و واقعیت نظام آموزشی معاصر ایران می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که علی رغم تلاش های صورت گرفته پس از انقلاب اسلامی برای اسلامی سازی نظام آموزشی، شکاف های عمیقی میان آرمان ها و واقعیت ها وجود دارد. این شکاف ها در حوزه های مختلف از جمله اهداف تربیتی، محتوای کتاب های درسی، محتوای آموزشی، روش های تدریس، ساختار سازمانی، تربیت نیروی انسانی، نظام ارزشیابی، فضای فرهنگی مدارس و شایستگی های معلمان قابل مشاهده است. عوامل متعددی از جمله غلبه نگرش ابزاری به تعلیم و تربیت، تمرکز بر امتحان محوری، ضعف در تربیت معلم، فاصله میان نظر و عمل در سیاست گذاری آموزشی و تاثیرات فرهنگ مدرن بر این شکاف ها موثر بوده اند. پژوهش حاضر راهکارهایی برای هم سوسازی هرچه بیشتر نظام آموزشی با اصول مترقی تربیت اسلامی تا تحقق مفهوم انسان کامل به عنوان هدف نهایی تسهیل شود، از جمله بازنگری در فلسفه تعلیم و تربیت، اصلاح نظام تربیت معلم، تقویت فضای معنوی مدارس و بازسازی محتوای آموزشی را برای کاهش این شکاف ها پیشنهاد می نماید.

کلیدواژه ها:

تربیت اسلامی ، نظام آموزشی ایران ، آرمانهای تربیتی ، شکاف نظر و عمل ، اسلامی سازی آموزش