طراحی مدل آموزش دیجیتال شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی با هدف پرورش خلاقیت در یادگیرندگان

پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتبارسنجی مدلی از آموزش دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شد؛ مدلی که می کوشد از طریق شخصی سازی تجربه یادگیری زمینه رشد و تقویت خلاقیت در یادگیرندگان را فراهم سازد. گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی فرصت های تازه ای را برای طراحی مسیرهای یادگیری سازگار با ویژگی های فردی فراهم کرده است اما هنوز روشن نیست که این نوع شخصی سازی چگونه می تواند تفکر خلاق را ارتقا دهد. پژوهش با رویکرد ترکیبی اجرا شد. در بخش کیفی مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان حوزه های فناوری آموزشی و روانشناسی انجام گرفت تا مولفه های اصلی مدل مفهومی استخراج شود. در بخش کمی نیز پرسشنامه ای محقق ساخته بین ۳۵۰ نفر از اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی توزیع شد و داده ها با تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل گردید. نتایج نشان داد که مدل ارائه شده از برازش مناسبی برخوردار است (۰.۰۵۶=CFI=۱۰.۹۴ LI=۰.۹۲, RMSEA). همچنین یادگیری تطبیقی، بازخورد هوشمند و انگیزش درونی به عنوان قوی ترین عوامل پیش بینی کننده خلاقیت شناسایی شدند و خود تنظیمی نقش میانجی مهمی میان آن ها ایفا کرد. یافته ها بیانگر آن است که ترکیب یادگیری تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی با مسیرهای شخصی سازی شده می تواند انگیزش خودتنظیمی و در نهایت خلاقیت یادگیرندگان را به طور معناداری ارتقا دهد. مدل پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی کارآمد برای طراحان آموزشی و سیاستگذاران در توسعه محیط های یادگیری دیجیتال خلاق محور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش دیجیتال ، خلاقیت ، یادگیری شخصی سازی شده ، یادگیری تطبیقی ، مدل آموزشی ، انگیزش