راهنمای کاربرد هوش مصنوعی در افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان

هوش مصنوعی در سال های اخیر به یکی از اثرگذارترین فناوری ها در حوزه آموزش تبدیل شده است و توانسته است تحول گسترده ای در فرآیندهای یاددهی و یادگیری ایجاد کند. یکی از مهم ترین ابعاد این تحول نقش هوش مصنوعی در افزایش انگیزه دانش آموزان است؛ موضوعی که امروزه به دلیل تغییر ماهیت یادگیری، شرایط روان شناختی دانش آموزان و نیاز مدارس به رویکردهای نوین آموزشی اهمیت دوچندان یافته است. هدف این پژوهش بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر انگیزش دانش آموزان و تحلیل سازوکارهایی است که AI از طریق آنها موجب افزایش انگیزه درونی و بیرونی فراگیران می شود. در این راستا از نظریه خود تعیین گری، نظریه انگیزش پیشرفت و رویکردهای نوین یادگیری شخصی سازی شده استفاده شد تا چارچوب تحلیلی جامعی ارائه شود. یافته های مطالعات بین المللی مانند گزارش (۲۰۲۱ UNESCO) نشان می دهد ابزارهای هوشمند با فراهم سازی بازخورد فوری، امکان تمرین بدون ترس از شکست، بازی وارسازی علمی و ارائه مسیر یادگیری متناسب با توانایی های فراگیر به شکل معناداری مشارکت، علاقه و انگیزه دانش آموزان را افزایش می دهند. همچنین نتایج پژوهش های داخلی مانند رنجبر (۱۴۰۰) و حسینی (۱۳۹۹) تایید می کند که فناوری های هوشمند باعث کاهش اضطراب آموزشی و افزایش خودکارآمدی دانش آموزان شده و زمینه را برای یادگیری فعال فراهم می کنند. در این مطالعه با استفاده از پرسشنامه استاندارد انگیزش تحصیلی و بررسی روایی و پایایی ابزار از طریق آلفای کرونباخ، قابلیت اعتماد داده ها مورد تایید قرار گرفت. نتایج تحلیل داده ها نشان داد استفاده از هوش مصنوعی انگیزه تحصیلی دانش آموزان را به صورت آماری معنادار افزایش داده است. بر اساس یافته های پژوهش حاضر، استفاده از فناوری های هوش مصنوعی می تواند راهکاری کارآمد برای تقویت انگیزه، درونی، افزایش مشارکت فعال و ارتقای کیفیت یادگیری باشد. بنابراین توصیه می شود مدارس، معلمان و سیاست گذاران آموزشی برنامه هایی برای ادغام تدریجی و هدفمند فناوری های هوشمند در محیط های آموزشی تدوین کنند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، انگیزش ، خودکارآمدی ، بازی ، یادگیری