بررسی تاثیر راهبردهای یاددهی- یادگیری مبتنی بر حل مسئله بر خودکنترلی و تاب آوری دانش آموزان دختر پایه ششم شهر فردوس

روش های نوین یادگیری مبتنی بر حل مسئله به عنوان یکی از موثرترین راهبردهای تربیتی برای توسعه مهارت های شناختی و عاطفی دانش آموزان مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی تاثیر این راهبردها بر خودکنترلی و تاب آوری دانش آموزان دختر پایه ششم در شهر فردوس می پردازد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش حاضر از دانش آموزان دختر پایه ششم شهر فردوس که تعداد آنها ۸۱۳ نفر بودند که به روش نمونه گیری در دسترس ۳۰ نفر از دانش آموزان دختر بر اساس مطالعات مشابه انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به تعداد ۱۵ نفر به صورت تصادفی قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت آموزش راهبردهای یاددهی- یادگیری مبتنی بر حل مسئله بر اساس نظریه یادگیری مسئله محور باروز (۱۹۹۶) به نقل از پژوهش آیدو (۲۰۲۳) بر پایه موقعیت های زندگی روزمره دانش آموزان و چالش های اجتماعی عاطفی آنها و نیز اصول روانشناختی مربوط به تاب آوری و خودکنترلی قرار گرفت و در مقابل گروه کنترل آموزشی را دریافت نکردند. در این پژوهش به منظور اندازه گیری متغیرهای مورد نظر از پرسشنامه خودکنترلی تانجی (۲۰۰۴) و تاب آوری کونور و دیویدسون (۲۰۰۳) استفاده شد که همه آزمودنی ها به عنوان پیش آزمون و پس آزمون پاسخ دادند. در انتها داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. بر اساس نتایج آزمون کوواریانس نشان داد که راهبردهای یاددهی- یادگیری مبتنی بر حل مسئله بر خودکنترلی و تاب آوری دانش آموزان دختر تاثیر معنی داری دارد. همچنین بر اساس شاخص اندازه اثر (m)، راهبردهای مبتنی بر حل مسئله به ترتیب تاثیری معادل ۰/۹۰ بر خودکنترلی و ۰/۹۳ بر تاب آوری داشتند که نشان دهنده تاثیر بسیار قوی این راهبردهاست. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که آموزش مبتنی بر حل مسئله نه تنها به بهبود عملکرد شناختی دانش آموزان میانجامد بلکه نقش موثری در تقویت مهارت های هیجانی و روانشناختی آنان به ویژه خودکنترلی و تاب آوری ایفا می کند؛ امری که اهمیت توجه به روش های فعال و مشارکتی در برنامه درسی مدارس ابتدایی را دوچندان می سازد.

کلیدواژه ها:

راهبردهای یاددهی یادگیری ، حل مسئله ، خودکنترلی ، تاب آوری ، دانش آموز