تحلیل راهبردهای پدافند غیرعامل و نقش آن در ارتقای امنیت پایدار منطقه جنوب شرق کشور

پدافند غیرعامل به عنوان یکی از ارکان بنیادین تامین امنیت ملی، نقش تعیین کننده ای در کاهش آسیب پذیری های زیرساختی، ارتقای تاب آوری ملی و تحقق توسعه پایدار ایفا می کند. منطقه جنوب شرق ایران باتوجه به موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه، مرزهای گسترده و مجاورت با کشورهای دارای بی ثباتی سیاسی، از حساس ترین و درعین حال آسیب پذیرترین مناطق کشور به شمار می آید. تهدیدات نامتقارن از جمله قاچاق مواد مخدر، تروریسم، ناامنی های مرزی و نفوذ فرهنگی، ضرورت بهره گیری از سیاست های پدافند غیرعامل را در این منطقه دوچندان کرده است. هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای پدافند غیرعامل و تبیین نقش آن در ارتقای امنیت پایدار منطقه جنوب شرق کشور است. روش تحقیق به صورت توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع اسنادی انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد که اجرای اصول پدافند غیرعامل در حوزه های زیرساختی، اجتماعی و فرهنگی، می تواند موجب کاهش تهدیدات امنیتی و افزایش ضریب اعتماد و مشارکت مردمی شود. همچنین، توسعه هم زمان رویکردهای مدیریتی و برنامه ریزی توسعه محور در کنار اصول پدافند غیرعامل، موجب شکل گیری الگوی بومی امنیت پایدار و ارتقای قدرت بازدارندگی منطقه خواهد شد. بر اساس یافته ها، هماهنگی میان نهادهای محلی، ارتقای سواد پدافندی اقشار جامعه و تلفیق راهبردهای ملی با ظرفیت های بومی، زمینه ساز ایجاد امنیتی پایدار و توسعه ای همه جانبه در جنوب شرق کشور است. در پایان، پیشنهاد می شود سیاست گذاران با رویکردی پیش نگرانه، برنامه های جامع پدافند غیرعامل را در سطح منطقه ای نهادینه سازی کنند.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل ، امنیت پایدار ، توسعه منطقه ای ، جنوب شرق ایران ، تهدیدات نامتقارن