تحول دیجیتال ایران در عصر هوش مصنوعی: بررسی چالش های ساختاری و ارائه راهبردهای حکمرانی

این مقاله به تحلیل جامع تحول دیجیتال ایران با تاکید ویژه بر نقش هوش مصنوعی در توسعه ملی می پردازد. با اتکا به گزارش «ایران در مسیر هوشمندی» سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و ادغام آن با جدیدترین پژوهش های بین المللی در حوزه حکمرانی دیجیتال و اقتصاد هوش مصنوعی، این مطالعه چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی وضعیت موجود ایران ارائه می دهد. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) با تحلیل محتوای اسناد سیاستی، داده های ثانویه بین المللی و مطالعات تطبیقی منطقه ای به کار گرفته شده است. یافته ها نشان می دهد ایران در شاخص های زیرساختی و دسترسی دیجیتال رشد قابل توجهی داشته اما در شاخص های حکمرانی، نوآوری و توسعه هوش مصنوعی با چالش های ساختاری مواجه است. تحلیل SWOT انجام شده نشان می دهد ایران دارای نقاط قوت جمعیتی و تحصیلی قابل توجهی است اما این پتانسیل به دلیل موانع نهادی و اقتصادی به طور کامل محقق نشده است. این مقاله با ارائه مدل سه سطحی تحول دیجیتال (کوتاه مدت، میان مدت، بلندمدت) و تاکید بر نقش محوری هوش مصنوعی در هر سطح، راهبردهای عملیاتی برای سیاست گذاران ایرانی پیشنهاد می دهد. نتایج نهایی حاکی از ضرورت تحول بنیادین در حکمرانی دیجیتال، سرمایه گذاری هدفمند در هوش مصنوعی و ایجاد اکوسیستم نوآوری یکپارچه برای قرارگیری ایران در جایگاه شایسته منطقه ای و بین المللی است.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی ، حکمرانی فضای مجازی ، اقتصاد دیجیتال ، شبکه ملی اطلاعات ، ایران