واکاوی چالش های اجرای ارزشیابی تکوینی در مدارس ابتدایی با تاکید بر نقش معلمان

ارزشیابی تکوینی در سال های اخیر به عنوان یکی از موثرترین رویکردهای بهبود یادگیری و ارتقای کیفیت تدریس در کانون توجه پژوهشگران و سیاست گذاران آموزشی قرار گرفته است. این نوع ارزشیابی، برخلاف ارزشیابی پایانی که بیشتر بر سنجش برون دادهای یادگیری تمرکز دارد، در جریان آموزش و به منظور تنظیم تدریس، بازخورددهی مستمر، شناسایی نیازهای یادگیرندگان و اصلاح مسیر یادگیری به کار می رود. با وجود پشتوانه نظری و تجربی گسترده، اجرای ارزشیابی تکوینی در مدارس ابتدایی، به ویژه در بسترهای آموزشی با محدودیت های ساختاری و فرهنگی، با موانع متعددی روبه رو است. مقاله حاضر با رویکردی مروری-تحلیلی-کتابخانه ای، چالش های اجرای ارزشیابی تکوینی در مدارس ابتدایی را با تاکید ویژه بر نقش معلمان واکاوی می کند. در این تحلیل، معلمان نه صرفا مجریان تکنیک های سنجش، بلکه تفسیرگران برنامه درسی، کنشگران حرفه ای و عاملان تغییر در فرهنگ ارزشیابی دانسته می شوند. یافته های تحلیلی نشان می دهد شکاف میان سیاست و اجرا، کمبود آموزش حرفه ای، فشار برنامه درسی، تراکم کلاس، غلبه فرهنگ نمره محور، انتظارات والدین، ابهام در معیارهای قضاوت آموزشی و ضعف در نهادینه سازی بازخورد، از مهم ترین موانع تحقق ارزشیابی تکوینی اند. همچنین، ضعف در اجرای این رویکرد پیامدهایی چون کاهش کیفیت یادگیری عمیق، افت انگیزش، تشدید نابرابری آموزشی و تضعیف بهبود تدریس را در پی دارد. در نهایت، مقاله بر این نکته تاکید می کند که موفقیت ارزشیابی تکوینی مستلزم بازاندیشی در سیاست های آموزشی، توانمندسازی حرفه ای معلمان، تغییر نگرش خانواده ها و فراهم سازی شرایط سازمانی و فرهنگی مناسب است.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، معلمان ابتدایی ، بازخورد آموزشی ، یادگیری عمیق ، عدالت آموزشی ، برنامه درسی ، فرهنگ نمره محور