تحلیل فقهی استفاده از داده ها در سامانه های هوشمند تشخیص بیماری بررسی چالش ها و ارائه راهکارها

داده های پزشکی به دلیل ارتباط مستقیم باکرامت انسانی و حریم خصوصی، نیازمندمبنای شرعی و قانونی برای بهره برداری هستند (۱). بااین وجود، گردآوری، ذخیره سازی و پردازش این داده های حساس، چالش های عمیق فقهی و اخلاقی به ویژه در موضوع حریم خصوصی، مالکیت داده و مسئولیت خطاایجاد می کند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل حکم فقهی این فرآیندها وارائه چارچوب های شرعی برای مشروعیت بخشی به فناوری های مذکور است. این مقاله با روش تحلیلی-استنباطی و با محوریت قواعدی چون «حرمت اسرار مومن»، «لاضرر» و «ضمان»، به بررسی تعارضات می پردازد. نتایج نشان می دهد که مهم ترین چالش، ایجاد توازن میان حفظ اسرار بیمار و مصلحت عمومی ناشی از پیشرفت هایپزشکی است. در این راستا، راهکارهایی نظیر تدوین الگوی رضایت آگاهانه پویا، قائل شدن به مالکیت اعتباری داده ها برای بیمار و توزیع ضمان چندلایه میان سازنده، پزشک و سیستم هوشمند ارائه می شود تا ضمن حفظ حقوق شرعی، از فواید تکنولوژی بهره برداری شود.

کلیدواژه ها:

فقه پزشکی ، سامانه های هوشمند ، حریم خصوصی ، ضمان ، رضایت آگاهانه