رسانه های نوین و الحاد مدرن؛ واکاوی مفروضات گسترش و مقابله با این الحاد

مارشال مک لوهان (۱۹۸۰-۱۹۱۱) از برجسته ترین متفکرین ارتباطات، با تاکید بر نقش محوری تکنولوژی ارتباطات در زندگی بشر، بر این باور بود که وسایل ارتباطی دنیای ما را می سازند و محیط جدیدی برایمان پدید می آورند، محیطی که ظاهرا آبستن فلسفه جدیدی در زندگی بشر است. از ویژگی های اصلی این فلسفه جدید انتقاد و پشت پا زدن به بسیاری از اعتقادات بخصوص اعتقادات دینی است که ظاهرا خصوصیت اصلی این دوره است؛ دوره نفی خداباوری که به دنبال احیای سنت بی خدایی در واکنش به تحولات جامعه مدرن متاخر است. از آن می توان به عنوان الحاد مدرن (Modern atheism) نام برد. الحادی که وصف جریانی در دهه اخیر است که ریشه در مبانی و مفروضات ملحدان گذشته دارد و همواره رویکردی خصمانه نسبت به دین داشته است. بی شک گسترش تکنولوژی های ارتباطی و رسانه های جدید در شکل دهی به این الحاد مدرن نقش آفرینی کرده و می کند، پس باید آن را شناخت، واکاوی کرد، نحوه گسترش آن را پی برد و راه های منطقی مقابله با آن را پی ریزی کرد. لذا این پژوهش با هدف فوق انجام می شود و سوال اصلی این است که رسانه های نوین چه نقشی در پیدایش و گسترش الحاد مدرن دارند و مفروضات گسترش و مقابله با این الحاد چیست؟ روش این تحقیق مصاحبه عمیق با ۱۴ نفر از صاحب نظران ارتباطات، رسانه های نوین و کارشناسان دینی بوده است و مبنای انتخاب نمونه نیز حد اشباع نظری است. در استخراج یافته ها از تحلیل مضمون استفاده شده است. برخی از مهم ترین یافته های تحقیق عبارتند از؛ الحاد جدید درصدد تبدیل به یک جنبش فکری مردمی است، به دنبال گره زدن سنت بی خدایی به علم است تا مقبولیت بیشتری بیابد، برنامه خود را با برداشت داروینیستی از پیشرفت اجتماعی پیش می برد، دین را نوعی خرافه پرستی و دوری از خرد در نظر می گیرد که باید با آن مقابله کرد، بر اینکه جوانان باید از باورهای دینی فاصله بگیرند و اعتقادات دینی را منکر شوند تاکید دارد، در الحاد مدرن، جهان و زندگی بشر صرفا مکانیکی است و فراتر از آن وجود ندارد، نسبت به باورها و اندیشه های دینی تهاجم دارد، رسانه های مدرن را جایگزینی در برابر گروه های مرجع سنتی می داند، طرفداران الحاد نوین از طریق رسانه های جدید تغییراتی در برخی رفتارها نسبت به الگوها و اعتقادات دینی پدید می آورند، رسانه های جدید نگرش های متنوع در دین را موجب شده اند که هنجارمندی های جدیدی را در رفتارهای دینی به دنبال داشته است. همچنین برخی راهکارهای مقابله با الحاد مدرن از نظر کارشناسان چنین عنوان شد؛ ضرورت بررسی های شبهات ترویج شده از سوی اشاعه دهندگان الحاد مدرن، ضرورت تقویت پایه علمی و فکری جامعه، پاسخ گویی به نظریات الحادی و شبهات باید با دقت و مستند باشد.

کلیدواژه ها:

الحاد ، الحاد مدرن ، رسانه های نوین ، شبهات