بازتاب عناصر زمان پذیر معماری بومی شمال ایران الگویی برای طراحی فضاهای جمعی معاصر پویا و معناگرا

معماری بومی شمال ایران به مثابه تجلی تعامل میان اقلیم، فرهنگ و تاریخ واجد مولفه های کالبدی و معنایی متمایزی است که در گذر زمان دستخوش تغییرات تدریجی شده اند. این پژوهش با هدف واکاوی عناصر زمان پذیر این معماری و تبیین ظرفیت های انتقال آنها به طراحی فضاهای جمعی معاصر سامان یافته است. روش تحقیق بر رویکرد توصیفی-تحلیلی استوار بوده و داده ها از طریق مطالعات میدانی و بررسی منابع مکتوب گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که مولفه هایی همچون سیالیت، شفافیت فضایی، تعامل دیداری، زیبایی شناسی محوری متاثر از اقلیم، انعطاف پذیری کارکردی، بازتاب طبیعت و پیوند ارگانیک با بوم پیرامونی قابلیت بازآفرینی در معماری معاصر را دارند. در مقابل عناصری چون حافظه جمعی، آیین پذیری، بازنمایی فضا، هویت و حضور معنوی در محیط به عنوان عناصر زمان ناپذیر، نقشی اساسی در صیانت از هویت فرهنگی و معناگرای معماری بومی ایفا می کنند. تلفیق این دو دسته عناصر می تواند زمینه ساز تداوم هویت بومی در عین پاسخگویی به نیازهای متحول جوامع معاصر باشد. نتایج نهایی نشان می دهد که بهره گیری آگاهانه از این مولفه ها در طراحی فضاهای جمعی، ارتقای کیفی ابعاد محیطی، فرهنگی و اجتماعی را به دنبال خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

معماری ، علم و هنر ، خلاقیت ، عملکردگرایی ، تجربه فضایی ، طراحی انسان محور ، بین رشته ای ، معنا معماری