نقش آسیب پذیری هیجانی و باورهای هیجانی در اضطراب تحصیلی دانشجویان: یک مرور نظام مند

مقدمه: اضطراب تحصیلی از شایع ترین مشکلات روان شناختی در میان دانشجویان است که افزون بر افت عملکرد، با پیامدهایی نظیر فرسودگی و ترک تحصیل همراه است. آسیب پذیری هیجانی و باورهای هیجانی از جمله سازه های اثرگذار بر این اضطراب محسوب می شوند.هدف: پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند نقش ابعاد آسیب پذیری هیجانی و باورهای هیجانی در اضطراب تحصیلی دانشجویان انجام شد.روش اجرای تحقیق: این مطالعه یک مرور نظام مند مبتنی بر بیانیه پریزما ۲۰۲۰ بود. جستجو در پایگاه های بین المللی (PubMed، Scopus، Web of Science، PsycINFO، ProQuest) و داخلی (SID، Magiran، ISC) برای بازه ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ با کلیدواژه های مرتبط انجام و در نهایت ۱۰ مطالعه (شامل ۸ مقاله و ۲ رساله) بر اساس معیارهای ورود انتخاب گردید. کیفیت مطالعات با چک لیست JBI ارزیابی و یافته ها به روش سنتز روایتی ترکیب شدند.نتایج: از میان ابعاد آسیب پذیری هیجانی، «آسیب پذیری به اهمال کاری و اجتناب هیجانی» (دامنه همبستگی ۲۸/۰ تا ۵۱/۰=r) و «آسیب پذیری در برابر انتقاد یا طردشدن» (۲۳/۰ تا ۴۴/۰=r) قوی ترین همبسته های اضطراب تحصیلی بودند. در باورهای هیجانی، «کنترل پذیری منفی» (باور به کنترل ناپذیری هیجانات منفی) نیرومندترین بعد بود (۲۶/۰ تا ۴۷/۰=r)، و پس از آن «سودمندی منفی» (۱۸/۰ تا ۳۳/۰=r) قرار داشت. ابعاد کنترل پذیری مثبت و سودمندی مثبت نقش ضعیف تر یا غیرمعناداری نشان دادند. همچنین همپوشی مسیرهای میانجی میان اجتناب هیجانی و باور به کنترل ناپذیری مشاهده گردید.بحث و نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که باورهای ناسازگار درباره هیجانات منفی و الگوهای اجتنابی، هسته اصلی پیوند میان آسیب پذیری هیجانی و اضطراب تحصیلی را تشکیل می دهند. طراحی مداخلات پیشگیرانه بر محور تعدیل این باورها و شکستن چرخه اجتناب توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

ضطراب تحصیلی ، آسیب پذیری هیجانی ، باورهای هیجانی ، دانشجویان ، مرور نظام مند.