تاثیر شبیه سازی های تاریخی مبتنی بر هوش مصنوعی بر تحلیل انتقادی و درک زمینه های تاریخی دانش آموزان دبیرستانی در استان اصفهان

تحلیل انتقادی و درک زمینه های تاریخی به عنوان مهارت های کلیدی در آموزش تاریخ، به دانش آموزان کمک می کند تا رویدادهای گذشته را با دیدگاه های چندجانبه بررسی کنند و ارتباط آن ها با حال را درک نمایند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر شبیه سازی های تاریخی مبتنی بر هوش مصنوعی بر تحلیل انتقادی و درک زمینه های تاریخی دانش آموزان دبیرستانی در استان اصفهان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم دبیرستان های دولتی شهرستان فلاورجان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. نمونه ای متشکل از ۴۰ دانش آموز (۲۰ نفر گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه کنترل) به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ هفته، هر هفته ۶۰ دقیقه در جلسات شبیه سازی های تاریخی مبتنی بر هوش مصنوعی (مانند شبیه سازی دوران صفویه در اصفهان، رویدادهای ایران باستان و سناریوهای معاصر با ابزارهای AI مانند HistoChat یا ویدیوهای generative AI) شرکت کردند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تحلیل انتقادی واتسون-گلیزر (۱۹۶۴) با تمرکز بر مهارت های تاریخی و مقیاس درک زمینه های تاریخی طراحی شده توسط پژوهشگران بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) انجام شد. نتایج نشان داد که شبیه سازی های AI به طور معناداری تحلیل انتقادی (F=۳۶.۸۹، p<۰.۰۰۱) و درک زمینه های تاریخی (F=۲۷.۵۶، p<۰.۰۰۱) را افزایش داد. بحث و نتیجه گیری بر اهمیت ادغام ابزارهای AI در برنامه های آموزشی تاریخ تاکید دارد. پیشنهادات شامل توسعه برنامه های شبیه سازی AI محلی و محدودیت ها شامل نمونه محدود و دسترسی به فناوری است.

کلیدواژه ها:

شبیه سازی های تاریخی AI ، تحلیل انتقادی ، درک زمینه های تاریخی ، دانش آموزان دبیرستانی ، استان اصفهان ، آموزش تاریخ