قصاص قطع عضو چند نفر توسط یک نفر از دیدگاه مذاهب اسلامی

قصاص قطع عضو به عنوان یکی از احکام کیفری در فقه اسلامی، در مواردی که یک فرد به طور عمدی اعضای چندین نفر را قطع کند، چالش های فقهی و حقوقی متعددی را مطرح می سازد. این پژوهش با هدف بررسی دیدگاه های مذاهب پنج گانه اسلامی (حنفی، مالکی، شافعی، حنبلی، و امامیه) در خصوص امکان و شرایط اجرای قصاص در چنین مواردی انجام شده است. پیشینه پژوهش نشان دهنده اختلاف نظر فقها در تفسیر اصل تساوی در قصاص و نحوه اجرای آن در جرایم چندجانبه است، به طوری که برخی مذاهب بر امکان قصاص محدود و برخی دیگر بر جایگزینی دیه تاکید دارند. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر فقهی مانند المغنی ابن قدامه، جواهر الکلام نجفی، و تحریر الوسیله خمینی، به تحلیل متون فقهی و روایی پرداخته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در مذهب امامیه، قصاص در صورت تعدد مجنی علیهم تنها در شرایط خاص و با رعایت اصل تساوی امکان پذیر است، درحالی که مذاهب اهل سنت عمدتا به دلیل پیچیدگی های اجرایی، دیه را ترجیح می دهند. همچنین، برخی فقها پیشنهاد داده اند که در موارد پیچیده، استیذان از ولی امر یا قاضی برای تعیین مجازات ضروری است. این پژوهش بر ضرورت تدوین قواعد دقیق تر در نظام حقوقی کیفری اسلامی برای چنین مواردی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

قصاص ، قصاص عضو ، تعدد قربانیان ، فقه فریقین ، اولویت در قصاص