راهکارهای چندوجهی ارتقای سلامت اداری در شهرداری های کلان شهرهای ایران: مطالعه مروری بر پژوهش های معاصر با تاکید بر مدیریت دانش

زمینه و هدف: سلامت اداری به عنوان شاخصی حیاتی برای کارایی، اعتماد عمومی و توسعه پایدار شهری، در شهرداری های کلان شهرهای ایران اهمیتی فزاینده یافته است. با وجود تلاش های قانونی، چالش های ساختاری و رفتاری همچون بروکراسی سنگین، فساد و به ویژه فرهنگ غالب رابطه محور، تهدیدی جدی برای حکمرانی خوب محسوب می شوند. هدف این پژوهش، شناسایی راهکارهای چندوجهی ارتقای سلامت اداری با تاکید بر نقش محوری مدیریت دانش و ارائه راهکارهای اجرایی برای مدیران شهری است. روش: این مطالعه با روش مرور نظام مند انجام شد. پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی برای استخراج مقالات منتشر شده در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ جستجو شدند. پس از غربالگری، ۴۵ مقاله کیفی و کمی برای تحلیل نهایی انتخاب گردیدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد که راهکارهای ارتقای سلامت اداری در چهار بعد اصلی «ساختاری و سازمانی»، «تکنولوژیک و دیجیتال»، «فرهنگی و تربیتی» و «نظارتی و حقوقی» قابل دسته بندی هستند. تحلیل عمیق تر حاکی از آن است که مدیریت دانش به عنوان یک متغیر میانجی، نقشی انکارناپذیر در اثربخشی سایر راهکارها ایفا می کند. پژوهش ها نشان می دهند که استقرار سیستم های مدیریت دانش و فناوری هایی نظیر بلاک چین و هوش مصنوعی، با ثبت دقیق داده ها و جلوگیری از انحصار اطلاعات، شفافیت را تضمین می کنند. با این حال، چالش های مهمی همچون مقاومت سازمانی در برابر شفافیت و غلبه فرهنگ رابطه محور بر قانون محوری مانع اصلی تحقق سلامت اداری شناسایی شدند. نتیجه گیری: سلامت اداری پایدار در کلان شهرها نیازمند گذار از رویکردهای صرفا نظارتی به رویکرد «حکمرانی دانش محور» است. پیشنهاد می شود مدیران شهری علاوه بر اصلاحات ساختاری، با اجرای راهکارهایی نظیر چرخش شغلی هوشمند، استقرار پایگاه های دانش سازمانی و ترویج فرهنگ یادگیری از اشتباهات، بر موانع فرهنگی غلبه کنند. بستری باید فراهم آید که در آن دانش، در خدمت قانون مداری و شفافیت باشد و از انحصار اطلاعات جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

سلامت اداری ، کلان شهرها ، مدیریت دانش ، فرهنگ رابطه محور ، راهکارهای چندوجهی ، حکمرانی شهری ، شفافیت اداری