قطع قطاع در نظریه شیخ انصاری و امکان سنجی تقیید حجیت قطع به مقدمات معتبر

مسئله ی حجیت قطع از مباحث بنیادین اصول فقه است که نقشی اساسی در استنباط احکام شرعی دارد. شیخ انصاری با تاکید بر «ذاتی بودن حجیت قطع»، آن را امری غیرقابل جعل و سلب می دانند؛ اما در مواجهه با قطع قطاع یعنی یقینی که از راه های غیرمتعارف و فاسد حاصل می شود پرسش مهمی پدید می آید که آیا حجیت قطع می تواند به مقدمات معتبر مقید گردد یا خیر؟ پژوهش حاضر با هدف پاسخ به این پرسش و تحلیل انسجام مبنای شیخ انصاری در این زمینه انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و بر پایه ی مطالعه ی کتابخانه ای است. در بخش تحلیلی، دو دیدگاه درباره ی امکان تقیید حجیت به مقدمات معتبر بررسی و نسبت هر یک با مبنای حجیت ذاتی قطع ارزیابی شده است. یافته ها نشان می دهد که شیخ انصاری برای حفظ مبنای خود، تحقق قطع در موارد غیرمتعارف را انکار می کند؛ با این حال، این رویکرد در عمل به نوعی تقیید ضمنی بر حجیت قطع منجر می شود و انسجام نظریه ی ایشان را در معرض نقد قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

حجیت قطع ، شیخ انصاری ، قطع قطاع ، اصول فقه ، فلسفه اسلامی ، ذاتی و عرضی.