عوامل موثر بر توزیع منافع اقتصادی پایدار طرح های شهری؛ یک بررسی نظام مند

مشارکت مردم در برنامه های توسعه شهری، امکان پذیری این طرح ها را افزایش داده و پیامدهای نامطلوب آن ها را کاهش داده است. از سوی دیگر، عدم شفافیت در خصوص منافع اقتصادی حاصل از این پروژه ها، باعث شده تا مردم در فرآیند آماده سازی و اجرای آن ها نقش موثری ایفا نکنند. علاوه بر این، منافع اقتصادی باید به درستی به اشتراک گذاشته شوند، به ویژه در مورد جوامع فقیر که اغلب به دلیل تصمیمات برنامه ریزی شهری، زندگی شان تحت تاثیرات منفی قرار می گیرد. این پژوهش با هدف استخراج شاخص های توزیع مزایای اقتصادی طرح های شهری انجام شده است. تاکنون تحقیقات بسیار اندکی در این زمینه صورت گرفته و هر یک از آن ها تنها به بخشی از منافع اقتصادی پرداخته اند. بنابراین، این تحقیق با هدف شناسایی شاخص های موثر بر توزیع منافع اقتصادی پروژه های شهری انجام شده است. روش پژوهش مورد استفاده، مرور نظام مند (Systematic Review) است. بدین منظور، ابتدا مقالات از پایگاه های اطلاعاتی Science Direct، Scopus و Google Scholar شناسایی شدند. در مرحله اول، ۷۷۶ مقاله استخراج شد که پس از حذف موارد تکراری، مقالات کنفرانسی و غیرانگلیسی، به ۴۳۵ مقاله کاهش یافت. سپس با بررسی عنوان و چکیده مقالات، ۳۹ مقاله برای بررسی متن کامل انتخاب شدند. با بررسی متن کامل این مقالات، شاخص های توزیع منافع اقتصادی طرح های شهری شناسایی شدند. این شاخص ها در ۸ مولفه خلاصه شدند که عبارتند از: کاربری زمین، وجود فضاهای باز عمومی، طرح های حفاظت از بافت تاریخی، عوامل توسعه پایدار در شهرها، بازاریابی مکان، محله پایدار، مشارکت و حمل و نقل. مهم ترین محورهایی که منافع اقتصادی را ایجاد می کنند، تخصیص کاربری زمین، سیستم حمل و نقل، فضاهای باز عمومی و بازاریابی مکان هستند. در واقع، برنامه ریزی شهری، برنامه ریزی برای ایجاد یک شبکه حمل و نقل کارآمد و توزیع مناسب کاربری ها در شهر است. در پایان، با شناسایی روابط بین شاخص ها و عوامل، یک مدل مفهومی از عوامل موثر بر توزیع منافع اقتصادی پروژه های شهری ترسیم شد.

کلیدواژه ها:

پایداری اقتصادی ، منافع اقتصادی ، توزیع منافع ، عامل