ظرفیت اقلیمی و نقش آن در مسیر توسعه پایدار و سازگاری با تغییر اقلیم

در دهه های اخیر، تغییر اقلیم و پیامدهای محیطی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن مفاهیم توسعه و پایداری را با چالش های اساسی مواجه ساخته است. در این میان، مفهوم ظرفیت اقلیمی به عنوان یک چارچوب تحلیلی نوین در مطالعات بین رشته ای، جایگاهی کلیدی در تبیین رابطه میان اقلیم، منابع طبیعی و توسعه انسانی یافته است. ظرفیت اقلیمی دلالت بر توان بالقوه محیط طبیعی برای پشتیبانی از فعالیت های انسانی داردبه گونه ای که تعادل اکولوژیکی حفظ شود. این ظرفیت نه تنها به متغیرهای اقلیمی مانند دما، بارش و تابش بستگی دارد، بلکه عوامل انسانی چون فناوری، الگوهای مصرف و تراکم جمعیت نیز در تعیین آن موثر هستند. پژوهش حاضر با تمرکز بر شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان به عنوان یکی از مناطق راهبردی، مهاجرپذیر و آسیب پذیر در برابر تغییراقلیم در پی تبیین پیامدهای نادیده گرفتن آن در فرآیندهای توسعه ای است. چابهار، به رغم دارا بودن موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز و ظرفیت های طبیعی در معرض تهدیدهای متعدد اقلیمی نظیر خشکسالی های شدید، موج های گرما، طوفان های گردوغبار و کم آبی قرار دارد. تمرکز جمعیت و توسعه زیرساختی بدون توجه به ظرفیت اقلیمی منطقه می تواند منجر به فشارهای شدید بر منابع طبیعی، افزایش نابرابری ها، مهاجرت های اجباری و در نهایت بی ثباتی اجتماعی و اقتصادی گردد. همچنین بازتعریف توسعه منطقه ای بر پایه ظرفیت اقلیمی، طراحی شاخص ها و آستانه های بومی سازی شده و تدوین سیاست های سازگاری اقلیمی با رویکرد آینده نگر ضروری است.

کلیدواژه ها:

ظرفیت اقلیمی ، توسعه پایدار ، مخاطرات اقلیمی ، سازگاری