گسترش عملکردی فراسرزمینی در شهرهای ساحلی و بندری؛ مورد کاوی شهر بندر انزلی در دریای کاسپین

پژوهش حاضر با هدف واکاوی کارکردهای فراسرزمینی بندر انزلی به عنوان یکی از بنادر کلیدی ایران در حاشیه جنوبی دریای خزر انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی با ماهیت توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع اسنادی، آماری و تحلیل فضایی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد بندر انزلی به واسطه موقعیت استراتژیک خود در امتداد کریدور بین المللی شمال–جنوب، از ظرفیت ایفای نقش فراتر از مقیاس ملی برخوردار است. در این مطالعه چهار حوزه اصلی عملکرد فراسرزمینی بندر شامل: انتقال بار، فعالیت های صنعتی، کارکردهای ژئوپلیتیکی و ظرفیت های فرهنگی–گردشگری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که این بندر با وجود عملکرد موثر در حوزه واردات و صادرات، همچنان در زمینه حمل ونقل ترانزیتی و ترانشیپ ضعف دارد. در بخش صنعتی، گسترش منطقه آزاد انزلی زمینه استقرار صنایع صادرات محور را فراهم کرده، اما محدودیت های محیطی و کمبود اراضی توسعه را کند کرده اند. در بعد ژئوپلیتیکی، موقعیت بندر انزلی در میانه کریدور شمال–جنوب، آن را به نقطه ای راهبردی در تعاملات منطقه ای تبدیل کرده است. در حوزه گردشگری نیز علی رغم برخورداری از ظرفیت های طبیعی و تاریخی، عملکرد فراسرزمینی این بندر در سطح بین المللی هنوز شکل نگرفته است. ارتقاء نقش این بندر در مقیاس فراسرزمینی، نیازمند تلفیق سیاست گذاری یکپارچه، سرمایه گذاری هدفمند در زیرساخت ها و توسعه مناسبات منطقه ای و بین المللی است.

کلیدواژه ها:

بندر انزلی ، کارکرد فراسرزمینی ، شهرهای بندری ، توسعه منطقه ای