بازآفرینی بافت های ناکارآمد شهری با تاکید بر شاخص های فضایی-کالبدی

رشد شتابان شهرنشینی و کمبود سیاست های موثر برنامه ریزی شهری در ایران طی دهه های اخیر، موجب گسترش بی رویه سکونتگاه های غیررسمی و حاشیه نشینی در پیرامون کلان شهرها شده است. این بافت ها اغلب فاقد ساختار کالبدی منسجم، خدمات زیربنایی کافی، و امکانات عمومی استاندارد هستند و با چالش های جدی اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی مواجه اند. ازاین رو، ضرورت بازآفرینی کالبدی و ساختاری این نواحی در قالب رویکردهای نوین شهری بیش از پیش احساس می شود. پژوهش حاضر با بهره گیری از چارچوب نظری مبتنی بر نظریه های «بازسازی شهری»، «بازآفرینی مشارکتی» و «بازآفرینی پایدار» به بررسی نقش سامان دهی کالبدی در ارتقای کیفیت زندگی در مناطق حاشیه نشین شهری می پردازد. این مقاله تاکید دارد که بازآفرینی موفق در سکونتگاه های حاشیه نشین مستلزم اتخاذ رویکردی یکپارچه، چندبعدی و مشارکتی است که در آن سامان دهی کالبدی به عنوان بستر اصلی برای توسعه اجتماعی، تقویت هویت محلی و بهبود زیرساخت های شهری عمل می کند.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، بازآفرینی شهری ، بازآفرینی پایدار ، شاخص کالبدی ، کیفیت زندگی ، مشارکت محلی