بررسی وضعیت محلات حاشیه نشین از منظر حس تعلق به مکان (مطالعه موردی: محلات حاشیه نشین منطقه ۷ مشهد)

حس تعلق به مکان از جمله مفاهیمی است که در میان ساکنان سکونتگاه های حاشیه نشین، از درجه اهمیت بالایی برخوردار است چرا که عدم پرداختن به مولفه های تاثیرگذار در اقناع حس تعلق شهروندان این نوع از سکونتگاه ها و به دنبال آن بروز مشکل مهاجرت های بی رویه آسیب های اجتماعی همچون افسردگی و... برای آنان، ضرورت توجه به حس تعلق مکانی را بیش از پیش روشن می سازد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی وضعیت محلات حاشیه نشین از منظر حس تعلق به مکان می باشد. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی، و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این تحقیق ساکنان محلات حاشیه نشین منطقه ۷ مشهد که جمعیت آنان براساس آمار ارائه شده توسط شهرداری مشهد (۱۴۰۲)، که تعداد جمعیت آن برابر با ۸۹۴۳۲ نفر بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر برآورد گردید. روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری تصادفی ساده بود. در جهت گردآوری داده های میدانی از پرسشنامه استفاده شد. روایی پرسشنامه نیز در دو مرحله روایی صوری و ظاهری از طریق کسب نظر از اساتید و کارشناسان و پایایی پرسشنامه از طریق محاسبه آلفای کرونباخ بررسی مورد تایید قرار گرفت. در این پژوهش به منظور دستیابی به اهداف پژوهش از آزمون آماری T تک نمونه ای و رگرسیون خطی ساده استفاده شد. یافته های حاصل از این پژوهش نشان داد که از نظر وضعیت کلی حس تعلق به مکان محلات مورد مطالعه در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. در ارتباط با ابعاد مد نظر برای حس تعلق به مکان در ارتباط با میانگین کلی مربوط به بعد کالبدی فضایی محله حافظ دارای بیشترین میانگین و کوی سید با میانگین ۲.۴۷ دارای کمترین میانگین است. در ارتباط با بعد ادراکی شناختی میانگین کلی به دست آمده برای این بعد برای مناطق حاشیه نشین منطقه ۷ مشهد برابر با ۲.۶۶ است که بیانگر پایین بودن وضعیت محلات از نظر مولفه های مربوط به این بعد از حس تعلق مکانی است. از دیگر نتایج این پژوهش می توان به تاثیر مثبت و معنادار ابعاد ادارکی شناختی و کالبدی فضایی بر حس تعلق به مکان اشاره نمود.

کلیدواژه ها:

حس تعلق به مکان ، کالبدی-فضایی ، ادراکی شناختی ، حاشیه نشین ، منطقه ۷ مشهد