بررسی مواجهه فرهنگ ها و قومیت های مختلف و ایجاد چالش های سیاسی و فرهنگی در حاشیه شهر مشهد

پدیده حاشیه نشینی به عنوان یکی از پیامدهای مهاجرت، توسعه نامتوازن شهری و نابرابری های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، در دهه های اخیر به ویژه در شهرهای بزرگ ایران از جمله مشهد، ابعاد پیچیده تری یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مواجهه فرهنگ ها و قومیت های مختلف در مناطق حاشیه نشین شهر مشهد، به تحلیل چالش های ناشی از این تنوع فرهنگی و قومی پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که گسترش سکونتگاه های غیررسمی در مشهد عمدتا بر اثر مهاجرت های داخلی و خارجی، خشکسالی، جنگ، فقر و ناکارآمدی سیاست گذاری های شهری به وقوع پیوسته است. این مهاجرت ها موجب شکل گیری ساختارهای اجتماعی ناهمگن، کاهش انسجام اجتماعی، بروز خرده فرهنگ های متضاد، و افزایش چالش های فرهنگی و سیاسی شده اند. در چارچوب نظری، این مطالعه از دیدگاه های هانتینگتون (برخورد تمدن ها)، هابرماس (گفتمان جهانی) و برگر و لاکمن (تکثرگرایی فرهنگی) بهره گرفته تا تعارضات فرهنگی در مناطق حاشیه ای را تبیین کند. نتایج نشان می دهد که فقدان مدیریت فرهنگی اثربخش و سیاست های مشارکتی، منجر به افزایش بی اعتمادی اجتماعی، تعارضات هویتی، و شکل گیری گروه های قومی و فرهنگی منزوی شده است. بر این اساس، پیشنهاد می شود رویکردهای جامع فرهنگی و بین فرهنگی، با تمرکز بر گفت وگوی اجتماعی، آموزش هم زیستی مسالمت آمیز، و تقویت هویت ملی مشترک در دستور کار سیاست گذاران شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، تنوع قومی ، مواجهه فرهنگی ، مشهد ، چالش های فرهنگی و سیاسی ، انسجام اجتماعی