مشارکت شهروندان حاشیه نشین منطقه دو مشهد در جهت بهبود خدمات و محیط زیست شهری

در سال های اخیر، بحران های محیط زیستی یکی از مهم ترین چالش هایی است که در قرن حاضر بشر با آن روبه روست. در طول تاریخ و در سراسر جهان به نقش ها، نیازها و توان بالقوه و بالفعل شهروندان چنانکه سزاوار است نگریسته نشده است. بسیاری از دانشمندان برای کاهش بحران های محیط زیستی یا پیشگیری از آنها به راه حل های فناورانه روی آورده اند. با این حال، برخی از آنها، ضرورت و لزوم برقراری ارتباط و تعامل جدید بین طبیعت و انسان، و همچنین نیاز به یک فرهنگ محیط زیستی جدید را مطرح کرده اند. هنگامی که با موضوع محیط زیست روبه رو می شویم، مشاهده می شود که شهروندان به دلیل نوع وظایفشان ارتباط غیرقابل انکاری با منابع طبیعی و محیط زیست خود دارند و به گونه ای نزدیک تر و صمیمی تر به طبیعت گره خورده اند، به سبب وجود مشکلاتی چون فقر، عدم دستیابی به آموزش و آگاهی های لازم زیست محیطی و عدم مدیریت، علی رغم توان های خود، نتوانسته اند نقش موثری را آن چنان که شایسته آنان است ایفا نمایند. حفظ محیط زیست بدون مشارکت همگانی مردم و بخش خصوصی امکان پذیر نمی باشد. مشارکت اعضای اجتماع در حفاظت محیط زیست به دلیل تفاوت در شخصیت و تفکر به طرق مختلف انجام می گیرد و موجب اقداماتی مانند کاهش مصرف و بهینه سازی، تفکیک مواد زائد، کنترل آلاینده های واحدهای گروه های داوطلب، سازمان های غیردولتی، بخش خصوصی، تعاونی و بخش دولتی می باشد. عواملی که می توانند تداوم و بقای مشارکت اجتماعی را ارتقا بخشند شامل راهبردهای ارتباطی، حمایت مقامات، آموزش بانوان، استفاده از نقش زنان در فرهنگ سازی زیست محیطی خانواده ها، حمایت و قدردانی مقامات محلی از مشارکت های مردمی، و بالا بردن آگاهی مردم است. میزان مشارکت شهروندان بستگی به عوامل و متغیرهای گوناگونی از جمله بنیان های اجتماعی، آگاهی شهروندی، رضایت شهروندان و... دارد. در این راستا این پژوهش به بررسی تاثیر مشارکت شهروندان می پردازد و رابطه مشارکت شهروندی با عوامل موثر بر آن را به منظور بهبود کیفیت خدمات و محیط زیست شهری مورد بررسی قرار می گیرد. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی می باشد و جامعه آماری تحقیق منطقه دو شهر مشهد می باشد. نتایج نشان می دهد که رفتارهای زیست محیطی شهروندان در میزان مشارکت آنها جهت حفاظت محیط زیست شهری نقش مهمی دارد.

کلیدواژه ها:

مشارکت شهروندان ، محیط زیست شهری ، شهر مشهد ، منطقه دو شهر مشهد