مقایسه تطبیقی نظریه های «مشارکت شهروند منظرین» و «دارایی مشترک منظرین» پیرامون ترجیحات بصری زیبایی شناسی

هدف زیبایی شناختی در شهرسازی، پاسخ به نیازهای روانی و عاطفی کاربران است؛ لذا آگاهی از دریافت‎ها، ادراکات و علایق شهروندان در این حوزه از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چراکه بستر فرهنگی- اجتماعی، اقتصادی و اقلیمی هر منطقه در ایجاد پیش زمینه ذهنی و تجربه های زیبایی شناسی افراد نقش دارد و ترجیحات بصری آن ها را با قضاوت های ادراکی که فراتر از حقایق عینی است، متاثر می سازد. از این رو تحقیق حاضر با روش کیفی و تحت رویکرد توصیفی- تحلیلی با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانه ای به مطالعه و بررسی نظریات پیرامون ترجیحات زیبایی شناسی پرداخته و از میان آن ها، دو نظریه جدید و نزدیک به دغدغه و هدف پژوهش را تحت عناوین «مشارکت شهروند منظرین» و «دارایی مشترک منظرین» برای مقایسه تطبیقی برمبنای: ۱- رویکرد و معیارهای موردتوجه و ۲- گونه بندی های رایج نظریات، انتخاب نموده و نتایج این مقایسه ها به ترتیب حاکی از آن است که: الف) هر دو نظریه دارای رویکردی کل نگر یا منظرین (عینی- ذهنی) با نگاهی کثرت گرا (پایین به بالا) می باشند و بر این مهم تاکید دارند که «ساماندهی زیبایی شناسی تحت تاثیر ترجیحات و سلایق گوناگون افراد و گروه های اجتماعی متاثر از پیشینه فرهنگی و تجربه زیسته آن ها در جوامع محلی، نیازمند مشارکت دادن شهروندان در فرایند طراحی شهری است» و ب) از آنجا که این دو نظریه وجوه اشتراک زیادی از منظر رویکرد (کل نگر)، ابعاد و برخی از شاخصه ها با یکدیگر دارند، در گونه بندی نظریات نیز دارای نتایج متشابه بوده اند؛ بنابراین هر دو نظریه در زمره نظریات جوهری، فرایندی، جامعه شناسی، پرسش های فلسفی، فرایند توسعه، تحلیلی- تجویزی، شکلی- تجویزی، فرایندی- تجویزی، هنجاری یا تجویزی، نوآورانه، اجتماعی، برون زا برنامه ریزی، درون زا برنامه ریزی، در حاشیه برنامه ریزی، در برنامه ریزی، برنامه ریزی، برنامه ریزی موضوع محور، برنامه ریزی نظارت محور و برنامه ریزی تصمیم محور قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

مشارکت شهروندی ، دارایی مشترک ، منظر ، ترجیح بصری ، زیبایی شناسی