نگرش مثبت حاشیه نشین های شهر بر اقتصاد های خرد و خانگی

حاشیه نشینی در کلان شهرهای ایران، به ویژه در شهرهایی مانند تهران، مشهد، و اهواز، یکی از چالش های اصلی توسعه شهری است که با فقر، بیکاری، و محرومیت اجتماعی همراه است. بااین حال، اقتصادهای خرد و خانگی به عنوان راهکاری محلی، نقش مهمی در توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی حاشیه نشین ها ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی نگرش مثبت حاشیه نشین های شهری به این اقتصادها، عوامل موثر بر این نگرش، و پیامدهای آن انجام شده است. با استفاده از روش ترکیبی (کمی و کیفی)، داده ها از طریق پرسشنامه و مصاحبه با ۶۰۰ نفر از ساکنان مناطق حاشیه نشین تهران، مشهد، و اهواز جمع آوری شد. یافته ها نشان می دهد که ۷۰% از حاشیه نشین ها، به ویژه زنان و جوانان، نگرش مثبتی به اقتصادهای خرد و خانگی دارند، زیرا این فعالیت ها با سرمایه کم، انعطاف پذیری بالا، و استفاده از مهارت های سنتی، به بهبود معیشت و کاهش فقر کمک می کنند. عوامل اقتصادی (مانند کمبود مشاغل رسمی)، اجتماعی (شبکه های محلی)، فرهنگی (ارزش گذاری بر سنت ها)، روان شناختی (افزایش اعتمادبه نفس)، و محیطی (دسترسی به منابع محلی) در شکل گیری این نگرش موثرند. این فعالیت ها نه تنها درآمد خانوار را افزایش می دهند، بلکه به انسجام اجتماعی، توانمندسازی زنان، و کاهش جرم کمک می کنند. بااین حال، چالش هایی مانند کمبود سرمایه، نبود بازار مناسب، و زیرساخت های ضعیف مانع توسعه این اقتصادها هستند. این مطالعه پیشنهاد می دهد که با ارائه تسهیلات مالی، آموزش، ایجاد بازارهای محلی و دیجیتال، و حمایت قانونی، می توان از این ظرفیت ها بهره برداری کرد. الگوبرداری از تجارب جهانی مانند بانک گرامین در بنگلادش نیز می تواند موثر باشد. حمایت هماهنگ دولت و جامعه مدنی برای تقویت اقتصادهای خرد، گامی کلیدی در راستای توسعه پایدار و کاهش نابرابری ها در مناطق حاشیه نشین ایران است.

کلیدواژه ها:

نگرش مثبت ، اقتصاد خرد ، اقتصاد خانگی ، حاشیه نشینی ، کارآفرینی