رهیافتی سیاسی به جایگاه منبر در کشاکش سنت و تجدد در ایران معاصر مطالعه موردی: نقش منبر در جامعه پذیری سیاسی نواحی حاشیه نشین خراسان

یکی از عوامل جامعه پذیری، رسانه ها علی الخصوص رسانه های سنتی هستند. دین و نهادهای دینی می توانند به صورت مستقیم و غیر مستقیم در فرایند جامعه پذیری سیاسی موثر واقع شوند. نقش مستقیم دین در جامعه پذیری سیاسی از طریق نهادها و سازمان های مذهبی اعمال می شود. همه در جریان ارتباط مستقیم با نهادها، اماکن و گروه مذهبی و روحانیت شناخت حاصل می کنند. مسجد به طور عام و منبر به طور خاص در فرایند جامعه پذیری سیاسی نقش فعالی ایفا می کنند. منبر به عنوان یک رسانه سنتی در شکل دادن به سمت گیری اصلی و نیز افکار خاص بیشتر مردم نقش مستقیمی دارد. در ایران با توجه به اکثریت مسلمان جامعه و حاکم بودن فرهنگ شفاهی و چهره به چهره، یکی از کارگزاران اصلی جامعه پذیری مساجد و نهادهای مذهبی و منبر می باشد. حاشیه نشینی به عنوان گونه ای از شهرنشینی همراه با ترکیبی از مشکلات حاد و پیچیده است که صورت بحرانی آن می تواند موجب شکل گیری انواع آسیب های اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی و امنیتی شود که در این مسیر نقش منابر در پایدارسازی سیاسی این مناطق حائز اهمیت است. در این مقاله به رهیافتی سیاسی به جایگاه منبر در کشاکش سنت و تجدد در ایران معاصر مطالعه موردی نقش منبر در جامعه پذیری سیاسی نواحی حاشیه نشین خراسان تاکید داریم. پژوهش حاضر از نوع کیفی و گردآوری داده ها از طریق کتاب ها و مقاله ها انجام شده است. نتایج این پژوهش می گوید شکاف های اجتماعی در جامعه به گونه ای گسترده وجود دارد، بنابراین شکاف سنت و تجدد ریشه های عمیق در بستر تاریخی کشور و حاشیه نشینان خراسان دارد و در این میان منابر نقش مهمی در جامعه پذیری سیاسی ایفا می نمایند.

کلیدواژه ها:

منبر ، جامعه پذیری سیاسی ، سنت ، تجدد ، حاشیه نشینی