حاشیه نشینی شهری در تلاقی ابعاد فضایی - اقتصادی: خوانشی نو از یک بحران چندلایه

پدیده حاشیه نشینی یکی از مشکلات عمده شهری است که ناشی از رشد بی رویه شهرنشینی و مهاجرت گسترده افراد از روستاها به شهرها با هدف دستیابی به رفاه بیشتر می باشد. این پدیده به عنوان عاملی برای برهم زدن تعادل فیزیکی شهرها، نمایانگر توسعه ناهماهنگ و ناموزون شهری است و به یکی از دغدغه های اساسی متخصصین شهری، جامعه شناسان و معماران تبدیل شده است. از سوی دیگر، گسترش فیزیکی بی برنامه و نابسامان شهرها یکی از مشکلات اصلی شهرهای کشورهای در حال توسعه به شمار می آید. این روند بی وقفه موجب رشد کمی و کیفی فضاهای شهری به صورت افقی و عمودی می شود و در صورت عدم مدیریت صحیح، می تواند منجر به ایجاد ترکیب های ناهمگون و نامتعادل در فضای شهری گردد. در نتیجه، حاشیه نشینی یکی از پیامدهای مهم این روند است که در کلان شهرهای کشورهای در حال توسعه به ویژه در مقایسه با سایر نقاط جهان، به طور فزاینده ای در حال افزایش است. این پدیده با مشکلات و چالش های متعددی همراه بوده و به یکی از مسائل پیچیده و چالش برانگیز در روند توسعه این کشورها تبدیل شده است. مقاله حاضر در تلاش است تا به بررسی علل و عوامل شکل گیری حاشیه نشینی، مشکلات ناشی از آن و تاثیرات اجتماعی و اقتصادی آن پرداخته و پس از شناسایی مولفه های کلیدی، راهکارهایی عملی برای کاهش اثرات منفی این پدیده ارائه نماید. برای این منظور، از روش های تحقیق کتابخانه ای و اسنادی استفاده شده و تمرکز اصلی مقاله بر روی کلان شهرهای کشور است.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، کلان شهر ، شهرسازی ، مهاجرت