مسئولیت کیفری نیابتی دولت در جرایم زیست محیطی (مطالعه تطبیقی: ایران، فرانسه و انگلستان)

حفاظت از محیط زیست یکی از اصلی ترین وظایف دولت ها و نهادهای عمومی محسوب می شود. با این حال، در مواردی که اقدامات دولتی یا سازمان های وابسته به آنها موجب آسیب زیست محیطی گردد، تعیین مسئولیت کیفری مستقیم و فردی کافی نبوده و نیاز به سازوکار مسئولیت کیفری نیابتی احساس می شود. این مقاله به بررسی چارچوب حقوقی ایران و تطبیق آن با تجارب فرانسه و انگلستان می پردازد. تمرکز بر ماده ۱۴۲ و ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی، آرای دیوان عدالت اداری، نظریات مشورتی و اصول مسئولیت کیفری سازمانی است. یافته ها نشان می دهد که با تعیین معیارهای شفاف برای اعمال حاکمیتی و تصدی گری و اعمال ضمانت های جایگزین، می توان پاسخگویی کیفری نهادهای عمومی را به صورت موثر و عملیاتی برقرار کرد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت کیفری نیابتی ، جرایم زیست محیطی ، ایران ، فرانسه ، انگلستان ، ماده ۱۴۲ قانون مجازات اسلامی ، حقوق تطبیقی