بازاندیشی نقش حمل ونقل پایدار در شکل گیری حس مکان شهری: یک مدل مفهومی

در دهه های اخیر، حمل ونقل پایدار به یکی از محورهای اصلی برنامه ریزی شهری تبدیل شده است، اما تمرکز غالب این مفهوم همچنان بر ابعاد فنی، زیست محیطی و کارکردی باقی مانده و نقش آن در تجربه زیسته، معنا و حس مکان شهری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی–نظری، به بازاندیشی نقش حمل ونقل پایدار در شکل گیری حس مکان شهری می پردازد و می کوشد شکاف میان ادبیات حمل ونقل پایدار و نظریه های حس مکان را پر کند. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظری هدفمند و تحلیل مفهومی انتقادی است که در آن، متون کلیدی حوزه حمل ونقل پایدار، پدیدارشناسی مکان و طراحی شهری به صورت تحلیلی تلفیق شده اند. یافته ها نشان می دهد که حمل ونقل پایدار صرفا یک نظام فنی جابه جایی نیست، بلکه تجربه زیسته، تعامل اجتماعی و تاثیرات روانی–رفاهی شهروندان را نیز شکل می دهد. بر این اساس، چارچوب مفهومی ای ارائه می شود که در آن حمل ونقل پایدار به عنوان متغیر کلان، از طریق سازوکارهای میانجی، به تقویت حس مکان شهری منجر شده و در قالب یک حلقه بازخورد، بازتولید سیاست ها و طراحی های انسان محور شهری را تسهیل می کند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی نظری برای توسعه رویکردهای انسان محور در برنامه ریزی حمل ونقل و طراحی شهری فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل پایدار شهری ، تحرک انسان محور ، حس مکان ، تجربه زیسته ، معناسازی مکانی ، طراحی شهری انسان محور