ارائه مدل بهینه یابی پارتو و ارزیابی سناریوهای بازطراحی خطوط اتوبوسرانی با الگوریتم ابتکاری یابنده از نوع حریصانه (مطالعه موردی: شهر یزد)

افزایش تراکم شهرها و به سبب آن افزایش نیاز به سفرهای درون شهری موجب بروز مشکلاتی از جمله ازدحام در معابر، کاهش سطح سرویس و افزایش زمان سفر شده است و یکی از راهکارهای متداول برای برون رفت از معضلات یاد شده، استفاده از حمل و نقل همگانی است. اتوبوس های درون شهری به عنوان بخش بزرگی از حمل و نقل همگانی شهری، اهمیت ویژه ای در سیستم حمل و نقل دارند و ارزیابی و بهبود عملکرد آن ها می تواند نقش بزرگی در ارتقای توسعه شهری و رفع مشکلات ناشی از تراکم ترافیک ایفا کند. با سنجش سرویس دهی سیستم اتوبوسرانی درون شهری، می توان نقاط ضعف آن را پیدا و برای بهبود آن برنامه ریزی کرد. بدین منظور، در این مقاله، ضمن مروری بر مطالعات پیشین، با استفاده از داده های مختلفی از جمله داده های سوابق عملکردی سامانه، مانند داده های موقعیت مکانی-زمانی وسیله نقلیه و داده های کارت بلیط، ابتدا وضعیت فعلی شبکه شناسایی شود. در این راستا ماتریس های حجم مسافران ناحیه به ناحیه محاسبه می گردد. در گام بعد، نقاط ضعف شبکه از طریق محاسبه پوشش خطوط و امکان تقویت مقدار پوشش در سطح شبکه شناسایی می شود. در ادامه از طریق حل یک مسئله بهینه سازی ریاضی، پیشنهادهایی به منظور اصلاح موقعیت خطوط موجود همگانی یا افزودن خطوط جدید به شبکه ارائه می گردد. نتایج به دست آمده که می تواند به عنوان یک مبنای اولیه برای تصمیم گیری مدیران شهری قرار گیرد، نشان می دهد که حداقل ۱۰ خط اتوبوسرانی در شهر یزد با توجه به شرایط فعلی می تواند حذف شود و ۱۱ خط اتوبوسرانی پرتقاضا باید تقویت شود.

کلیدواژه ها:

بهینه یابی پارتو ، الگوریتم حریصانه ، بازطراحی ، خطوط اتوبوسرانی ، پوشش حداکثری تقاضا